dasein

desen diye okunur ve almanca'da "kant için ölürüm ben" anlamına gelir.

Heidegger'in arabasının plakası.
görsel

almanca varoluş anlamına gelen ama felsefede kullanımını ve içeriğini martin heidegger'in oluşturduğu bir kavramdır.

Üstad heidegger'in dilinden ve kaleminden düşmeyen, varlık ve zaman'da tefhimine gittiği kavram. Dasein kelime olarak "burada varolan" anlamına gelir, heidegger'in dasein'dan kastı salt bilinç sahibi olan "insan"dır. Heidegger neden insan demek yerine dasein'ı seçmiştir? Çünkü diğer her varolan "orada"dır ama dasein "burada"dır, insan herhangi bir canlı türünü ifade eder ama dasein insanı ifade eder.

(bkz: martin heidegger sözlüğü)

"hem beni noksan yaratmışsın, hem de bunu idrak edebilme gücü vermişsin ey tanrı." sözündeki idrak edebilme gücüne sahip varlık, yani insan.

''dünya içinde varlık'' diye tanımlayabileceğimiz heidegger felsefesinde yeri mühim almanca kelime. insan dünya içindedir demek onun politika, ordu, meslek içinde varlık olduğunu söylemek demektir. dasein ile umwelt(çevre) arasındaki bağlantı objelerin birbiri ile bağlantısından çok varoluşsal bir bağlantıdır. dasein üreten, düzenleyen, uygulayan, arayan, soran, anlaşma yapan düşünceli varlık olarak dünya içindedir.

(bilinçli) insan için kullanılan terimdir. burada bilinçli derken "olumlama" yoktur salt "bilinç" ve bilincin var olma durumu söz konusudur.

"daasayn" diye okunur.

eril ve dişilikten uzak bir varlık tanımıdır bu. zira neutral das artikeli ile belirlenmiştir. hiersein ve dortsein bağlamında fırlatılmış insanın konumunu belirtir aslında.

heidegger in diğer varolanlardan insanları ayırt etmek için kullandığı teknik terim.

--spoiler--
başka varlık imkanlarının yanı sıra soru sorma imkanına da sahip olup, hep bizzat bizler olan bu varolana terminolojik olarak dasein diyoruz
--spoiler--

dasein in özelliği diğer varolanlardan ayrı olarak kendi varlığı ve varlık üzerine düşünme imkanına sahip olmasıdır. bu nedenle dasein ontolojik olarak diğer varolanlardan önceliklidir ve ancak dasein üzerinden varlık olarak varlık anlaşılabilir. -diğerlerinin kendi üzerine düşünme imkanı olmadığına göre...

(bkz: das dasein)

''Dasein'ın özü, onun varoluşudur. Dasein, kendi varlığından kendi varoluşunu açığa çıkaran varlıktır. temel yapısı, her tür varoluşunda, kendisine kendisini konu yaparak her durumda kendisi olan varlıktır. Dasein'i yorumcular genelde 'orada varolan varlık' olarak tanımlarlar. Gündelik Almancada 'insan varlığı' anlamına gelmektedir.

dasein temelde kendisi olmak ister ancak Olağan gündelik yaşamında, kendini halktan ve kalabalıktan biri olarak seçer ve 'kendi olma tarzı'nın üstünü örter. O, başkası olur. Kendinin değil başkalarının peşinden gider. Bu varoluş tarzı onu otantik (halis, saf veya kendi kendinde olan anlamında) yapmaz. Fakat bu onun varlığının olmadığı anlamına gelmez. Bu varoluş otantik varoluş tarzı kadar gerçektir. Bununla birlikte dasein otantik varoluşunu otantik olmayan varoluşuna borçludur. Bu varoluştan yola çıkarak otantik varoluşunu sağlar.''

kaynak: Heidegger'de Varlık ve Zaman, Abdulkadir Çüçen

heidegger'in buluşu olmayan, çok benzer şekilde hegel'de de görülen kavramdır.

Şey ve hayvan karşıtı olarak, insan varlığını belirten Heidegger'in bir terimidir. Heidegger'in merkezi ilgi alanı 'Varlığın Anlamı'dır;
fakat bunun aslında özellikle insan varlığı için
'Bazı varlıkların varlığının kipi' olduğunu söyler.
Varlığın anlamı ''Varoluş'un analizi'' yoluyla keşfedilmelidir, savını işler.
Bu ona göre varlık konusunda eski yunan düşünürlerinden beri süregelen kördüğümü
-bu kördüğüm hiç değilse Aristo'dan beri varlık yerine
varlıkların tartışılmasından kaynaklanmaktadır- çözecek tek yoldur.
Varlığa bir yaklaşım sağlayabilmek şeylerin değil varlığın kipinin (mode)
incelenmesine bağlıdır, ve bize en açık olan varlık kipi
kendi varlığımızdır: Varoluşumuz.

kaynak: http://www.varolus.com

heidegger'in sein und zeit yani varlık ve zaman'ında kullandığı kavramdır.

almanca'da orada ya da burada anlamlarında kullanılan da belirteci ile varlık ya da olmak * anlamındaki sein kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.