ahmet paşa

cânuma bir merhabâ sundı ezelde çeşm-i yâr
öyle mest oldum kı gayrun merhabâsın bilmedüm

Doğum yeri Edirne. Ama doğum tarihi bilinmiyor. Ciddi bir öğrenim gördü. Bursa'da müderrislik, Edirne'de kadılık yaptı. Fatih Sultan Mehmet'in hocası ve sohbet arkadaşı oldu. Vezirlik rütbesi aldı. Fakat bir kabahati yüzünden Fatih'in emriyle hapsedildi. Ancak yazdığı "kerem" redifli kasidesini Fatih çok beğendi ve kendisini affetti. Bazı sancak beyliklerinde bulundu. ikinci Beyazıt zamanında Bursa sancak beyliğine atandı. 1497'de Bursa'da öldü. XV. yüzyılın en büyük divan şairidir. Gazel ve kasideleriyle dikkat çeker. Şarkı ve murabbada da olgun örneklerini verdi. Dizeleri Divan şiirinin söz ve anlam özellikleriyle örülüdür. Farsça ve Arapça'yı ustaca kullanır. Ünü Osmanlı imparatorluğu'nun sınırlarını aştı. Kendisinden sonraki divan şairleri birçok şiirine benzetiler yazdı.
http://www.aruz.com/divansiir/siir.asp?id=143

(bkz: güneş kasidesi)

tasavvufi düşüncenin etkisinde kalmamıştır.

Cezbe-i zencir-i zülfünden çün abdal oldular
Saçların uzattı sünbül misk giydi pustin

Bu beyitte saçının kıvrımlarının çekiciliği dolayısıyla abdal olan sünbül saçlarını uzattı misk de kürk giydi denilerek sünbül ve misk cezbeye tutulmuş abdala benzetilmiş ve abdal kelimesi benzetme amacıyla kullanılmıştır. Bu beyitte ayrıca abdalların sakal ve kaşlarını tıraş etmeleri, saçlarını uzatmaları ve kürk giymeleri anlatılmakta ayaklarında zincir bulunduğundan söz edilmektedir. Abdalların görünümüne, giyim ve davranışlarına da telmih yapılmaktadır.

2. beyazıd'ın vezirlerinden biri olan divan edebiyatı şairi.

bursa' da medresesi ve de türbesi bulunan 15. yüzyılın en başarılı divan şairi olarak atfedilen zat-ı muhterem.

fatih sultan mehmet tarafından zindana attırılan ahmet paşa yazdığı kerem kasidesini sultana sunup affedilmiştir.

arnavut olup meşhur defterdar iskender çelebi kölelerindendir. efendisinin katlinden sonra enderuna alınarak kapıcıbaşılık ile dış hizmete çıkmış, sonra yeniçeri ağası ve rumeli beylerbeyi olup ayşe hanım sultan ile evlenmiştir. daha sonra vezirliğe terfi etmiş ve 1566 yılında piyale paşa vezir olmuş, ahmet paşa ise üçüncü vezirliğe indirilmiştir. bu sebeple sokullu mehmet paşa ile yaşadığı tartışma sonucu azledilmiştir.
bir müddet açıkta kaldıktan sonra tekrar taraftarlarının ricasıyla üçüncü vezirliğe getirilmiştir. 1579 yılının ekim ayında sokullu mehmet paşa'nın vefatı üzerine sarazam vezir-i azam olmuştur. 6 ay kadar daha bu vazifede kaldıktan sonra mesane rahatsızlığından ötürü 1580 yılının mayıs ayında vefat etmiş ve edirnekapı'da defnedilmiştir.
* *

15. yüzyıl divan şairidir.
16. yüzyıl şairlerini etkilemiştir.
divanı vardır.

fatih sultan mehmet'e güneş ve kerem redifli kasideler yazan şairdir.

taklitçiliği nazirecilik haline getirmiştir.Örnek aldığı eserlerden daha güzellerini yazmıştır.

bahs redifli gazeli meşhur olan 15.yüzyılın en önemli şairi sayılan şahsiyettir.
adı geçen gazelinden bir beyit:

itmesin hurşid-i rahşan ruy-ı canan ile bahs
bende layık değildir k'ide sultan ile bahs

günümüz türkçesiyle nesre çevrilmiş hali: parlak güneş sevgilinin yanağı ile yarışmasın çünkü kul sultan ile yarışmaya layık değildir.

Ben andan iren cefâya döydüm
Ol benden olan vefâya döymez

Ben ondan gelen cefaya dayandım.
O benden olan vefaya bile dayanmaz.

demiş 15. yüzyılın en başarılı divan şairi.