kaos teorisi

2008 yılında hayatını kaybeden edward lorenz bu teorinin babası olarak kabul edilir. literatürde kelebek etkisi olarak da anılan kaos teorisi, sanıldığının aksine determinizme karşı değildir. bilakis, düzensizliği de bir düzen olarak görür. bizim düzensizlik olarak kabul ettiğimiz olaylar ya da oluşlar sadece nedenlerini, sistematiklerini, yani bütününü göremediğimiz yeni düzenlerdir. kısacası, anlayamadığımız düzenleri düzensizlik olarak kabul ederiz.
--spoiler--
örneğin, kaos teorisi the matrix filminin çıkış noktasıdır. neo'nun ortaya çıkması, sistemi tehdit etmesi ve sonunda (ilk filmi kastediyorum) matrix'in çökmesiyle biz bir düzensizliğin ortaya çıktığını düşündük. halbuki, neo'nun ortaya çıkıp sistemi tehdit etmesi sistemin bünyesinden kaynaklanan bir denklemsizlik yüzündendir. yani, sistem yapısı gereği neo'yu yaratıyor, zion'u kuruyor ve sonunda zion'u yıkıyordu. derken, yeni bir neo ortaya çıkıyor, yeni bir zion kuruluyor ve matrix yeniden yükleniyordu. bizim seyrettiğimiz filmdeki neo, altıncı neo'ydu. yani, sistem kendisi bu şekilde yineliyordu.
--spoiler--