marshall planı

ıı. dünya savaşı sonrasında truman doktrini, esas itibarıyla sovyetler birliği'nin doğrudan doğruya baskısı ve tehdidi altında olduğu vurgulanmış ve buna istinaden sadece yunanistan ve türkiye'ye askeri yardım öngörmüştür. fakat bu sırada avrupa'nın durumu iktisaden son derece kötüdür. altı yıllık savaş, bütün ülkelerin ekonomik kaynaklarını tüketmiştir. savaş, bütün ülkelerde ağır tahribat yapmıştır. sovyetler birliğinin, bu durumu fırsat bilerek komünizm propagandasını şiddetlendirmiştir. bunun üzerine abd 1945 haziranı ile 1946 sonu arasında batı avrupa ve beraberindeki 16 ülkeye toplamda 15 milyar dolar ekonomik yardımda bulunmuştur. fakat bu yardım, bütçe açıklarının kapanması, ithalat için kullanılması yüzünden sonuç alınamamıştır. bunun üzerine abd yeni planlar aramış ve dışişleri bakanı george marshall'ın "marshall planı" 5 haziran 1947 günü harvard üniversitesi'nde verdiği bir nutukta açıklanmıştır. buna göre, "avrupa ülkeleri her şeyden önce kendi aralarında bir ekonomik iş birliğine girişmeliler ve birbirlerinin eksikliklerini kendileri tamamlamalılar, bu genel iş birliği sonunda bir açık ortaya çıktığında amerika, bu açığın kapatılması için yardım etmeli. bunun için de önce bir iş birliği programı yapmalılar." ilkesi benimsenmiştir.
fakat bu plan daha sonrasında abd'nin kendi topuğuna kurşun sıkması halini almıştır çünkü batı avrupa ekonomileri canlanmış ve ilerleyen zamanlarda euro para birimini çıkarmışlardır. euro bugün abd dolarının en büyük rakibidir.