letoon

antik likya birliği'nin dini ve kültürel merkezi olan kent.
likya birliği'nin en önemli kentleri patara(parlamento başkenti) ve xanthos'un(idari başkent) tam ortasındadır.
görsel

"letoon" adını, 12 olimpos tanrısı'ndan ikisi olan ikiz kardeşler apollon ve artemis'in annesi leto'dan almıştır.

letoon'un efsanesi şöyledir;
koios ile phoibe'nin kızı olan leto, zeus'tan hamile kalır. bu ilişki ve leto'nun hamile kalması zeus'un resmi karısı hera'yı öfkelendirir.
bunun üzerine leto hera'nın öfkesinden kaçar ve çocuklarını doğuracak güvenli bir yer arar.
lakin hera'dan korkan hiçbir yer onu kabul etmez.
zeus'un kardeşi poseidon -biraz da zeus'un telkinleriyle- leto'ya yardım etmeye karar verir ve leto'nun delos adası'na sığınmasını sağlar.
leto, delos'ta poseidon'un koruması altında ikiz çocukları apollon ve artemis'i doğurur.
fakat hera'nın öfkesi onları burada da rahat bırakmaz ve çocukların doğumundan kısa bir süre sonra leto, çocuklarını da alarak anadolu'ya gelir.
----------------------
leto'nun hera'dan kaçış yolu;
görsel
----------------------

anadolu'ya ayak bastıktan sonra karşılaştığı kurtlar leto ve çocuklarına yol gösterir, xanthos nehri'ne kadar(eşen çayı) onlara eşlik eder ve korurlar.
xanthos nehri'nin güney kesiminde deniz kıyısını kendilerine yurt yaparlar.
yolda onlara eşlik eden kurtlara olan minnet duygusu için de yerleştikleri bölgeye yunanca "kurt" anlamına gelen "lykos" sözcüğünden türetilmiş olan lykia (bkz: likya) adını verirler.

işte antik letoon kentinin ve likya uygarlığı'nın kuruluş hikayesi budur.

letoon'da, leto, artemis ve apollon adına 3 tane yan yana tapınak bulunur.
görsel
görsel

amfitiyatrosunun büyüklüğü buranın likya bölgesinin kültürel merkezi olduğunu kanıtlar niteliktedir.
görsel

letoon antik kenti, komşusu xanthos ile birlikte unesco dünya mirası listesindedir.

ek: (bkz: xanthos/#40336367)