büyük han

görsel

Kıbrıs yarımadasının başkenti olan Lefkoşa'nın geleneksel ticaret merkezlerinden olan Asmaaltı Meydanının Güneybatısında yer alan Büyük Han, tüm Kıbrıs yarım adası için oldukça önemli bir ticaret hanıydı. Osmanlı döneminden bugünlere kadar gelebilen iki handan biri olma özelliğine sahip olan Büyük Han'ın aynı zamanda kültür tarihi açısından da önemi oldukça büyüktür.

Bursa'da bulunan "Koza Han" örnek alınarak yapılmış olan Büyük Han, ilk yapıldığı dönemde Yeni Han ismi ile bilinmesine karşılık, özellikle Alanya'dan gelen tüccarların konakladığı yer olma nedeni ile Alanyalılar Han olarak da bilinmekteydi. Fakat 17. Yüzyılda, Asmaaltı Meydanına Kumarcılar Hanının inşa edilmesi üzerine Büyük Han ismi ile anılmaya başlanmıştır.

1878-1903 yıllarında ingiliz sömürgesi tarafından hapishane ve Zaptiye merkezi olarak kullanılmakta olan Büyük Han, destanlara bile konu olan kanun kaçaklarından Hasan Bulliler ve Tabur imam Tekkesinin kurucusu olan Cezayirli Tabur imam'ın burada hapis yattıkları bilinmektedir.

1947-1962 yılları arasında Han'ın odaları yoksul ailelere kiralanırdı ve bu nedenle de Han adeta küçük bir mahalleyi andırmakta idi. 1982-2002 yılları arasında ise restore edilmiş olan Han, Kıbrıs'a özgü el sanatlarının yapıldığı ve satıldığı bir merkez olarak hizmet vermiştir.

iki katlı bir yapı olan Han'ın alt kat odaları ticarethane, üst kat odaları ise otel olarak kullanılmaktaydı. Alt ve üst katlarda toplamda 68 oda, Doğu girişindeki revakların gerisinde ise tek katlı 10 dükkân yer almaktadır. Asmaaltı meydanına açılmakta olan Doğu bölümdeki ana giriş kapısının iki yanındaki revaklarda hayvanlara ait yem ve su yalakları yer almaktaydı. Hanın yüksek kemerli olan Batı kapısı ise develerin hana girmelerine kolaylık sağlamaktaydı.

Büyük Han'ın orta avlusunda ise, sütunlar üzerinde yükselmekte olan bir köşk mescidi bulunmaktadır. Mescit'in altında bir su deposu vardır ve köşk mescidinin Güneybatı'sındaki mezarın kime ait olduğu kesin olarak bilinmemektedir.

Kaynak: https://www.tatildukkani.com/buyuk-han