entropi

Can kelimesinin karşıtı. Can, yani hayat sahibi olmak ile olmamak arasındaki fark entropidir. Can sahibi olmayan bir varlığın davranışı sükunete yöneliktir. Kararlı olmak demektir bu. Buna örnek difüzyondur. Bir su içindeki tuzların davranışı. Her zaman suda az olduğu yere doğru hareket eder tuz parçacıkları. Veya ikinci örnek kütle çekimi. Biz birer kütlesel cisim olarak dünya cismine çekiliriz. Buna yerde olmak, zıplayınca düşmek deriz. Yüksek ve alçak tabirleri bunun uzantısından türer. Yani can sahibi olmayan varlık davranışları vardır ve bunları defalarca gözleriz. Yasa olarak telakki ederiz. Ancak can sahibi bir hücrenin tavrı başkadır. Mesela tuz parçaları az olduğu yere değil, yoğun yere hareket edebilir. Veya zıplar insan. Zıplamak bir mucizedir cansızlık için. Ama zıplıyoruz, yerçekimine aykırı olarak. Iste bu aykırılık can ile açıklanır. Entropiye karşı koyar can.