aritmetik

Matematik biliminin; sayılardan, bunların özelliklerinden ve işlemlerinden söz eden konu, sayı bilimi.

Sayılarla yapılan hesaplarda esas olarak üç işlem vardır: 1) Toplama ve onun tersinden ibaret olan çıkarma, 2) Çarpma ve onun aksi olan bölme, 3) Bir kuvvete yükseltme ve onun tersi olan kuvvet alma.

Tam sayıların toplanması, bir toplamdaki terimlerin ayrı ayrı sayılması demektir. Toplama işareti "+ " dır. Toplamada üç durum ayırt edilebilir, a) Toplanacak iki sayının birer basamaklı olması hali, b) Birden fazla basamağı olan bir sayıya bir basamaklı bir sayının katılması, c) Birden fazla birkaç sayının toplanması. Bu toplamalar yapılırken, sayıları alt alta yazışta birler, onlar yüzler v.s. basamaklarının alt alta gelmesine dikkat etmek gerektir.

Çıkarma iki sayının toplamı ile bunlardan biri bilindiğine göre ötekini bulmak üzere yapılan işlemdir. Toplamanın tersidir. işareti "-" dir.

Çarpma, aslında bir toplama işlemidir. Toplamanın daha kısa bir şekilde

yapılmasını öğretir. işareti "x" ya da (.) dir.

Bölme, A (bölünen) ve B (bölen) gibi iki sayı verildiğine göre A = K. B + R eşitliğini sağlayacak olan K (bölüm) ve R (kalan) sayılarını bulmak için yapılan işlemdir.

Bir kuvvete yükseltme, bir sayıyı kendisiyle birkaç defa çarpma sonucu olur. Bu durumda da, o sayı o kuvvete yükseltilmiştir denir. 3.3.3. = 33 gibi denir. Kuvvet alma da, kuvvete yükseltmenin tersidir.