ay

Ocak: "Ocak" (ateş yakılan yer, ev yuva) sözcüğüyle doğrudan bağlantılı; yani "ocakların yakıldığı, veya günlerin dışarıda çalışarak-avlanarak değil ocaklarda (evlerde) geçirildiği soğuk ay".

Şubat: Süryanice'de, yeni takvimin ikinci ayına verilen isim (şabat/şobat). Türkçe'de anlamını korumuş.

Mart: Latince'de "Mars" (savaş tanrısı) isminden. (Özellikle batı toplumları, çoktanrılı din döneminde ay ve günlere tanrıların veya kimi imparatorların vb. ismini vermişlerdir. Tektanrılı din döneminde birçok dilde bu isimler büyük çoğunlukla değiştirilmiş; ama kimi dillerde bir bölümü yine kalmıştır) Birçok dilde bu ayın adı benzer isimler alır: Maerz (Almanca), mars(Fransızca), maris(Arapça),marzo(ispanyolca),marzo(italyanca),march (ingilzce), vb.

Nisan: Süryanice'den (nisanna) ay ismi. Aslında bu isim Süryani, Sümer, Akadve ibranidillerinde ortaktır. ("nisannus, nasanus, nasanna, nusanus, nusanna" gibi şekilleri var).

Mayıs: Latince'de ay adı (maius)... en büyük anlamındaki "maior"dan geliyor. Büyük olasılıkla bir tanrının (en büyük tanrı) adıydı. Bu ay da birçok dilde benzer isimlerle anılıyor: Mai(Almanca),mai (Fransızca),mayo (ispanyolca),maggio (italyanca),may (ingilizce), vb.

Haziran: Süryanice'de "hazıran" sözcüğü "sıcak" anlamına geliyor. Aynı dilde, bu aya, "sıcakların başladığı ay" anlamıyla olsa gerek - "hazaran/hazuran" ismi verilmiş.

Temmuz: Sümer ve ibrani dillerinde "bey, efendi" anlamındaki "dummuzi" (Sümerce) ve "tammuz" (ibranice) sözcüklerinden geliyor. Rivayetin birine göre, Roma imparatoru sezar'ın (ceasar) adı (julius) bu aya verilmiş. Latin dillerinde "july", "juli" olarak anılır. Hatta imparator augustus'un ceasar'dan etkilenip ağustosa da kendi adını vermek istemesi ayrı bir rivayettir.

Ağustos: Latince "Augustus"tan (Roma imparatoru'nun adı). Bir söylentiye göre, Augustus'un doğduğu aya bu isim verilmiş. Augustus'un adı da "augus: kutsal" sözcüğünden geliyor. temmuz'un adının sezar'dan gelmesi üzerine bu aya da kendi adını vermek istemesi ve her iki ardışık ayın da 31 güne tekabül etmesi tesadüf değildir. sezar ayı 31 günken augustus ayının daha az olması kabul edilebilir değildir. rivayete göre bu sebepten her iki ay da 31 gündür.

Eylül: Süryanice'de "aylul" (üzüm), yani "üzüm ayı". Mezopotamya dillerinde hep ortak isim olarak bu kullanılır (Şubat, nisan ve haziran'da olduğu gibi).

Ekim: Türkçe "ekme" eyleminden. Tarlaların sürülüp ekildiği ay.

Kasım: bu isim "titreme, titreşme" anlamlarını taşıyan (Eski Türkçe) "kas, kasma, kasnama" sözcükleriyle ilgilidir. Yani "rüzgarların başlayıp ağaçları, yaprakları titrettiği ay" anlamında. Yine Türkçe olan "kasırga"'da da bu anlamın çok güçlü olarak bulunması bu fikri oldukça destekler görünüyor.

Aralık: Türkçe'deki "aralık" sözünden geliyor. 10 aylık takvimden 12 aylık takvime geçişte araya konan bir ay olarak bu ismi almış olduğu da düşünülüyor.