köçek

sanıyorum eski dönemlerde kadınların meydanlarda oynamasının yasak olduğu dönemlerin ortaya çıkardığı; hiç mi hiç hazetmediğim, nefret ettiğim, izlerken iğrendiğim yok olasıca bir kültür. osmanlı dönemlerinde zina oğlanlarının, gaylerin yaptığı bir dans olduğuna dair söylenti vardır.

en yaygın olduğu bölge batı karadenizdir. kastamonu ve zonguldak'ta oldukça yaygındır. evlilik düğünlerinde, asker uğurlamalarında veyahut sadece erkeklerin içmeli ortamlarında eğlence için çağrılmaktadırlar. kastamonu\'nun komşu ili olan çankırı'ya da köçeklerin sıçraması ve yansıması olmuştur. çankırı'da özellikle kastamonu'nun sınır ilçesi olan çerkeş'de bu dansçıların yaygınlığı söz konusudur. fakat çankırı'da köçeklerin oyunu kastamonu veya zonguldak'ın davullu zurnalı batı karadeniz havalarına göre değil, bildiğimiz ankara tipi oyun havalarına göre yapılır.

köçeklerin bir de adeti vardır. bunlara para atıldığında sırtlarını yere değdirmeden arkaya doğru eğilerek ağızlarıyla o parayı alırlar. bir diğer adetleri de bir köçeği diğerinin kucağına atlayıp yere eğilerek oynaması filandır ki onu hiçbir yürek kaldırmaz. aman aman evlerden ırak.

ankara'da da köçeklere rastlanabilinmektedir. sebebi ise ankara'daki bazı çankırılılardan kaynaklanmaktadır. bu konuda küçük bir de anım vardır.

--spoiler--
küçükken babamın çankırılı bir arkadaşının düğününe gitmiştik. düğün sokak düğünüydü. arabadan inmemle o tuhaf iğrenç manzarayı görmem bir oldu. bildiğimiz bıyıklı amcalar; üç katlı, son derece itici renklere sahip uzun etekler giymişlerdi. Ve de önlerinde tam kasıklarının üst tarafına gelecek şekilde, üstü dantelli bir torba gibi bir şey vardı. bunu iğrenç biçimde sallıyorlardı ve tabi ki kültürüme tamamen zıt zilleri vardı. sanıyorum düğünde zil çalınmasını ilk köçeklerde gördüğümden olsa gerek, ne zaman zil görsem köçekler aklıma gelir ve iğrenirim. neyse oturduk bir yere. ben de köçeklere yakın uç bir yerde oturuyordum. bunlar etekleri sallayarak oynarken arada yanıma kadar yaklaşıyorlar ve hatta etekleri bazen değecek gibi oluyordu. tırsıyordum hacı la. aklımdan çok kötü düşünceler geçtiydi. bu ne tuhaf bişey olum.

neyse ki sağ salim düğünü tamamladık da kurtuldum. çok kötü çok... hiç tavsiye etmem ne izlemeyi ne de yaklaşmayı.
--spoiler--

köçek örneklerini sunup entrimi bitirmek isterim.

zonguldak yöresi köçekleri: http://www.youtube.com/watch?v=mTLt7ySD9Do

çankırı yöresi köçekleri: http://youtu.be/z5HyAdTB4oE?t=1m50s

ankara'ya gelen çankırılı köçekler: https://www.facebook.com/photo.php?v=847075028653742

şu da tvden bir komedi (izlemenizi tavsiye ederim.): http://www.youtube.com/watch?v=zrUkrsR-NlU

Son bir not: Ankara'da köçek kültürü yoktur. Ankara'nın oyun kültürü seğmenlerdir. nam-ı diğer seğmen zeybekleri.