atak projesi

tsk nın taaruz ve keşif helikopteri ihtiyacına yönelik başlatılan projedir. apache, king kobra, havoc, kamov, rooivalk, tiger, mangusta(a-129) gibi helikopterlerle dünyanın birçok ülkesi bu ihaleye girmiş, kısa listeye helikopterler içinde en kötü denilebilecek a-129 ile rooivalk kalmıştır. a-129 un performansı üretildiği ülke olan italya için yeterli olsada türkiye de özellikle güneydoğuda helikopterin yetersiz kalacağı kesindi(sıcaklık ve yükseklik helikopterlerin performans düşmanıdır).rooivalk ise yük kapasitesi ve performansı ile türkiye için idealdi. ihale a-129 ile italya agusta westlanda verildi. bu olay konu ile alakası olan kişilerde hayal kırıklığına neden oldu. çünkü rooivalk a-129 dan kat kat üstündü. büyüklerimizin bir bildiği vardı. rooivalk tsk nın envanterinde olan fransız malı as-532 cougar helikopterinin motor-transmisyon ve rotorlarını kullanmaktaydı.
Cougar helikopteri fena değildi ancak fransanın haksız ambargoları (keyfi yedek parça göndermemeleri sıkıntı yaratıyordu).o zamanlar fransa ile ilişkilerin sözde ermeni soykırımı meselelerinden de bozuk olması rooivalk ın saf dışı bırakılmasına neden oldu. ve Türkiye'yi atağa kaldıracak projeyi italyanlar kazandı. Helikopter performans bakımından yetersiz idi. Ancak tai ve agusta-westlandın ortak çalışması ile motorlar amerikanın hayalet helikopter projesindeki comanchenin LHTEC motorları ile değiştirildi. LHTEC motorlar a-129 un motorlarına göre 2 kat daha güçlü , daha tasarruflu ve daha hafifti. A-129un ana rotorunda 4 adet blade(pal, bıçak) var iken t-129 da bu sayı 5 e çıkartıldı. motorların hava girişleri ve egzoz çıkışları değiştirildi. VE T-129 bir anda performans bakımından rakiplerine göre üstün duruma geldi. ilk test uçuşunu yaptığı italyada videolardan da izlemişsiznizdir helikoptere takla attırıldı.
ilk uçuşlarda helikoptere takla attırmak çok büyük risk almak demektir. bu helikopterin manevra kabiliyetinin iyi olduğunu kesin ispatı olarak gösterilebilir. helikopterdeki neredeyse bütün elektronik parçalar (kritik parçalarında hepsi) milli olarak geliştirildi.
Aselflir-300t olarak kullanılan Flir sistemi(hani tvlerde gördüğünüz abdnin hedefleri vurar iken kullandığı siyah beyaz kameralar) dünyada parmakla gösterilen flir sistemlerinden biridir. helikopterin iff si, telsizleri, görev bilgisayarı hepsi yerlidir.
T-129 için roketsan tarafından cirit ve umtas füzeleri geliştirildi. helikopterde kaskı monteli nişangah sistemi mevcuttur.
kaska monteli nişangah sistemi (helmet mounted display-targeting olarak adlandırılır).bütün bilgiler filmlerdeki gibi kaskınızdaki gözlüğe yansıtılır. yani google ın gözlüğündeki sistem gibi. ilk elli helikopter bazı teknolojilerin gecikmesinden dolayı (kaska monteli nişangah gibi) bazı yerli sistemlerden mahrum olacak(kritik teknolojiler dahil değil) ama sonraki helikopterlerde bütün teknolojiler yerli olacak. ilk elli bu yüzden T-129A sonraki kapsamlı 50+ ise T-129B olarak adlandırılır.
kokpit tasarımı ise türk pilotları ile beraber komple değiştirildi (ağa gözle görmeniz lazım yok böyle kolaylık).
ve kokpit tasarımı tamamen kullanışlı hale getirildi(kokpit pilotla bütün olduğu sürece o araç tam kapasite kullanılabilir.)
örneğin nh-90 genel maksat helikopteri en modern helikopter olmassına rağmen hiçbir pilot bu helikopteri sevmez çünkü kokpiti mühendisler tasarlamıştır.
T-129 italyanlar ile yapılan anlaşma kapsamında
italya ve ingiltereye satışı yasaktır.
bu hariç istediğimiz herşeyi yapabiliriz.
istediğimiz ülkeye satabiliriz,
ülkemizde istediğimiz kadar üretebiliriz,
istediğimiz zaman istediğimiz geliştirmeyi, değiştirmeyi, modernizasyonu yapabiliriz.
helikopterin potansiyel müşterileri tsk hariç azerbeycan, ürdün, suudi arabistan, güneykore, bae dir.
bütün hakları MiLLi SAVUNMA BAKANLIĞI mıza AiTTiR.