tatarca

tatarlar tarafından değilse bile Türkiye cephesinden Kazan ve Kırım olmak üzere ikiye ayrılan bu dil Kıpçak lehçeleri arasında Anadolu Türkçesine en yakın olanıdır. Kırım uzun bir süre osmanlı hakimiyeti altında olduğu için bu lehçede oğuzcanın tesiri kazan tatarcasına nazaran çok daha büyüktür. kazan tatarcasında kıpçak karakteristiği çok daha belirgindir; ancak o da yine osmanlı ile yakın ilişkiler dolayısıyla oğuzcaya yaklaşmıştır. Kazan tatarcasında oğuzca etkisi diğer kıpçak lehçelerinden hemen hemen hiç bulunmayan -acak gelecek zaman kip eki ve -arak zarf fiil ekiyle kendini gösterir. Anadolu Türkçesi veya oğuzcadan -a, -e, -y şimdiki zaman ve -gan, -gen duyulan geçmiş zaman kip eki ile ayrılır. fonetik açıdan bizdeki söz başı tonlu ünsüzler tatarcada büyük oranda tonsuzdur. Ses farklılıklarına rağmen Kazan tatarcasına en yakın lehçe başkırtçadır.