empati

taklit-öğrenme-iletişim-bilişsel gibi tercihini sonraya -en azından bu yazı boyunca- tehir edebileceğimiz kavrama biçimlerinden biri ya da birkaçı ile toplum içerisinde kimlik edinen birey, başkasının biricikliğinde kendisinden farklıdır ya da eksiktir; “anlama” sürecinde tamamlanır: törpülenir, bir’leşir, tasnif edilir ve kaydedilir ne yazık ki. şeyleri, fıtraten kendi biricikliğinde tanımlama, tasnif cehtiyle insan, şeylerin egemenliğinden egemenliğin şeylerine geçişin imkânını siyaset alanında da arar. zira birey/toplum tekinsizliği ortadan kaldırmanın sath-ı mailinde etrafını kendiler. siyasetin rüknü insanın bu ‘otokton’ bileşenidir ve yineleyelim insan eksilterek var olur ya da insan’a tamlayarak. aşmanın yolu ise toplumsal eylemliliktir.

empati dedikleri diğer’ini basitleştirme, onu kendi acılarına momentleyerek görünmez hale getirme, çevreyi kendimize ilişkin kılma gayretkeşliği yersiz ve yetersiz bir uğraştır. farklılıklara dair fasılanın empati ile katedilmesi yani başkalarının yerinde olduğumuzda çekeceğimiz acıları anlama, ötekinin arka planını, kendisini oluşturan kendisinden daha fazla bir şeyi atıllaştırarak/akimleştirerek, özgüllüğünü yok ederek basit bir eş duyuma şandellenmesidir ve ötekini dinleyenin kendisi ile kaim hale getirir. ötekini, varid kılınabilirliğini ararken iki kere dışlamaktır empati. ötekini kendi beyaz türk’lüğüne memur etmek, en naif tabirle tahammülsüzlüktür.

bakın güzeller, bakın canlar ötekinin ötekiliğini inkâr eden, eşduyum ile “ben” diyeni irşad namümkündür. kendi pencerenizden, kendi etiketlerinizle okumaya çalışıyorsunuz, daha en baştan ötekini kendinize deniyorsunuz. e buna totoloji diyorlar, narsizm diyorlar...

“ötekinin söylemini -deneyimin imgesel boyutundan ibaret bir alana hapsolmuş halde-, o söylemin bize geri yansıttığı bir imge uyarınca kavrama çabasında daha baştan kendi üstüne kapanan, dolayısıyla kendini iptal eden bir karakter özelliği de yok değil. çünkü böylece en kestirme yoldan, ötekinin bize geri gönderdiği kendi benlik imgemize gömülerek hep aynı kısa devreyi tekrar ediyoruz.”[*]

dileğim odur ki, bir an önce anlama istidatınız körelsin.