kaya gazı

ingiltere'nin kuzeybatısındaki blackpool'dan birkaç kilometre içeride weeton çevrelerindeki kırsal alanda yerin yaklaşık 3 bin metre altında büyük bir kaya şeridi uzanıyor. ve bu kayaların içinde çok büyük miktarda doğal gaz bulunuyor. şimdi küçük bir enerji şirketi bu potansiyeli keşfetmek için kayaları deliyor. zaten bu kaya gazının 10 yıl içinde ülkenin gaz ihtiyacının yüzde 10'unu karşılayacağı hakkında da bir söylenti var. amerikan enerji bilgi idaresi tarafından sunulan rapora göre, kaya gazı 2035 yılına kadar ülkenin gaz üretiminin yarısını karşılayacak. ayrıca dünya çevresinde kaya gazı çıkarılması küresel gaz kaynaklarını yüzde 40 artıracak.

Peki ya kaya gazı nasıl çıkartılır:
1. teknik olarak hidrolik kırılma olarak bilinen "fracking" işlemi gaz taşıyan kaya katmanlarının içinde kırılmalar üretip yer yüzüne çıkarmak için su basıncını kullanıyor.

2. bu noktada su öncelikle toprakla ve süreci hızlandırmak için kullanılan katkı maddeleriyle karıştırılıyor. bunlar, akiferle (yeraltı suyunu tutan ve ileten kayaç ortamı) temas etmemesi için bir yere betonla sabitlenmiş çelik boruların içinden kilometrelerce aşağıya doğru gaz içeren katmanın içine enjekte ediliyor.

3. amerika'da tartışmalar bu kırılma sürecinde kullanılan katkı maddelerinin kapsıyor. ingiltere'de caudrilla isimli şirket herhangi bir sağlık problemine yol açmayan katkı maddelerinin ne olduğunu ortaya çıkardı. weeton bölgesinde su-kum karışımının yüzde 99,75'i oldukça seyreltilmiş hidrolik asit, biyosid ve poliakrilamid (birçok kozmetikte kullanılan kimyasal) ile birlikte kullanıldı.

4. yaklaşık 90 gün sonra, kırılma süreci duruyor ve gaz küçük yüzey toplayıcılarının ve dağıtım ünitelerinin içine akmaya başlıyor. böylece bu süreç bu şekilde onlarca yıl devam ediyor.

ülkemizdeki kaya gazı rezervleri ise;

maden tetkik arama (mta) genel müdürlüğü tarafından yapılan sondaj çalışmalara göre, konya-ereğli ve niğde-bor havzasında, 8 milyar ton petrollü şeyl (petrol türetebilen kaya) potansiyel kaynak rezervi belirlendi.

araştırmacılar, ısıtıldığında petrol ve doğal gaz üretilebilen kayalardan 2,6 milyar varil ile 8,3 milyar varil arasında petrol çıkarılabileceğini hesapladı. bunun parasal değeri ise 218 milyar 121 milyon 419 bin dolar ile 687 milyar 191 milyon 374 bin dolar arasında değişiyor.

söz konusu kayaların ne kadar verimli olduğu ile ilgili çalışmalar başlatıldı. ayrıca, ereğli-bor havzasının seyl gaz konusunda liderliği elinde bulunduran abd-wyoming havzasına çok benzer özellikler taşıdığı belirlendi. tüm dünya rezervinin 3'te 2'sine sahip abd'de, 1 ton petrollü şeyl kayasından 60 litre petrol elde edilebileceğini belirten uzmanlar, ereğli-bor havzasındaki bu yeni bulguların netleştirilmesinin ülke için acil araştırılması gereken bir konu olduğunu bildirdi.

alıntı..