kitaplarını severek okuduğum popüler bilimci bir bilim insanı. fizikçi.

evrene ve bilinmeyenlere dair kafa yormak isteyen kişilerin mutlaka incelemesi gereken felsefe alanı.

Tanrı adlı her şeye gücü yeten, her şeyi bilen, mutlak iyi bir kavramın dış dünyada bir gerçekliğinin olmadığını düşünen düşünce sistemi.

geçmişten günümüze din felsefesinin temel problemi olmasına rağmen varlığına dair rasyonel bir delil sunulanamayan kavramlar bütünü.

yaptığı iş konusunda gerçekten azimli olsa bile kendisine hayran olan isimlerin fazlalığının neredeyse sadece retoriğinden kaynaklandığını düşündüğüm sosyolog.

sayın @murat bayram

öncelikle nasıl oldu da anlamadınız bilemiyorum fakat ateistim. analitik felsefecilerden etkilenmiş olmam çok garip karşılanmamalı o sebeple. turan dursun'u da eleştiriyorum fakat bunu din eleştirilerinin eksikiğinden dolayı değil din eleştirilerinin analitik bağlamda olmamasından dolayı yapıyorum. bu turan dursun'un şahsına dair bir eleştiri değildir elbette. zira kendisinden böyle bir şey yapması beklenemezdi. kendisi bir teolog olarak elinden geleni yapmıştır türkiye için...

kısaca fikirlerinizi değerli buluyorum fakat beni yeterince anlamadığınızı düşünüyorum ilk entry'ye bakarak. zira inançsızım. programda kerem cankoçak'ın "teizmin akılcı eleştirisi" olarak kitabımı önerdiğini görerek bunu anlamanızı beklerdim.

bununla birlikte bertnard russell'ın bahsi geçen sözüne katılıyorum. fikirlerim yüzünden ölmek istemem. bunu da nereden çıkardınız?

bununla birlikte elbette ilerde fikirlerim değişebilir ve değişecektir de. fakat bu durum bu yaştaki fikirlerimi belirtmemin önünde engel olarak durmamalı. ilerde fikirlerim değişirse bunu rahatça söyleyebilirim. zira sorgulamanın zorunlu sonucudur bu. russell, kant vs. bir çok fillozof zaman içerisinde fikirlerini güncellemiş hatta red yoluna gtmiştir. bende de aynı şeyin olması muhtemel ve problem değil.

bununla birlikte sıradan bir insan olduğumu kabul etmekteyim. buna rağmen fikirlerinizi eleştirmek istiyorum:

1- öncelikle kitabı bilgisi eksik olan ateistlere yön göstermesi için de yazmış olmak dediğiniz kısımları engelleyen bir önerme değil. bir kitabın tek bir yazım amacı zaten olamaz. kaldı ki programı dikkatli izlerseniz birçok farklı önerme için "kitabı bu sebeple yazdım" dedim. yani dediklerinizin yanında ateistlere el kitabı yazma isteği amacım olamaz mı? bunun nesi yanlış anlayamadım

2- ben de programa çıkmadan önce aynı şeyi savunuyordum fakat canlı yayında işler bu şekilde yürümüyor. siz değil miydiniz az önce "fikirlerim yüzümden öldürülmek istemem" diyen? aynı şeyi düşünerek neden açık açık ateist olduğumu vurgulamadığımı anlamanızı isterim. rica ediyorum türkiyenin durumunu da göz önünde bulundurun. kaldı ki programda "bir inançsız olarak katılan benim..." diye bir tabir kullandım. buradan ne anlıyorsunuz? muhtemelen fikirlerimi anlamamış oluşunuz dikkatsizliğinizden kaynaklanıyor.

3- gerçekten taksonomi bilginizi merak ediyorum... sınıflandırmayı nasıl yapıyorsunuz? bir kişi aynı anda hem analitik felsefeyi hem de din felsefesini ilgi alanında tutamazmış gibi bir algınız var. bunu anladım. lakin analitik felsefe din felsefesinin belli konularını da içine kapsayan ayrı bir sınıflandırma. bunu anlamak zor olmamalı. fikirlerimin olgunlaşmamış olduğunu söylerken bir de kendinizi eleştirmenizi isterim. bununla birlikte hiçbir yerde din felsefesinin her felsefi problemi kapsadığını söylemedim. savunduğum şey din felsefesinin yelpazesinin geniş olduğuydu. her felsefi problemle ilgilendiği değil.

4- hulki bey malesef kitabımın kaynakçasını yanlış aktardı. kitabın kaynakçasını okuyan biri arapçayla ilgili böyle bir soru soramazdı zira arapça kaynak belirtmedim. gazali'nin eserlerinin çevirisini, çevirmenlerini de yanında yazarak belirttim ama kendisi sadece kitabın adını okuyarak beni köşeye sıkıştırmaya çalıştı. bununla birlikte kitabı okursanız kaynakçanın türkçe eser ağırlıklı olup ingilizce kaynakları yalnızca küçük atıflar olarak niitelendirdiğim görülecektir. bunu programda iyi ifade edemedim maalesef.

5- bunu tecrübesizliğime verin. edip yüksel gibi tartışma geçmişi uzun senelere dayanan biriyle beni bu konuda kıyaslamanız mantıksız. belagat konusunda eksiklerim var ve heyecandan-tecrübesizlikten kaynaklanıyor. bunun dışında edip yüksele filozof dememin sebebi kendisinin felsefe mezunu olup bu alanda eğitim veriyor oluşuydu.

6- bilgisayarım yanımda değildi. orada bilgisayarımla ilgilenmedim. bununla birlikte tarihle ve siyasetle ilgim var fakat orada bir şeyler söyleyecek kadar bilgim olmadığı için "orası sizin alanınız" demeyi tercih ettim. sanırım kendimi ifade edememişim. zira ben bir konu hakkında bilgi sahibi değilsem susmayı tercih ederim. orada kastettiğim şey de tam olarak buydu. ayrıca siyasetle ekonomiyle tamamen bağımın olmadığını değil o konularda sadece daha çok yeni olduğumu belirtmek istemiştim. bunun dışında diyebilirim ki bahsettiğiniz konulara ilgi duymadan da felsefeci olunur. evet ilginiz bu alanlarda olabilir fakat bunu herkese yapıştırıp bunu kabul etmeyenleri "felsefe düşmanıymış gibi" niitelendirmenize gerek yok. benim hareketlerim canlı yayına mahsustu siz ise üzerine düşünerek yazdığın o yazıda asıl olgunlaşmamış fikirlere muhtemelenn sahip olduğunuzu gösterdiniz.

7- ibn rüşt'ü sadece gazzali'ye karşı övmeye çalışmıştım. ayrıca fikir mimarlarını dönemlerine ve tarihsel yaşantılarına göre yargılarsak ibn rüşd'ü hiç değilse takdir etmek anlamsız değildir. yapmaya çalıştığım buydu.

8- canlı yayın telaşı diyelim. 18 yaşındaysanız ve ilk defa programa çıkıyorsanız kafanızdaki düşünceleri tam olarak belirtemeyebilirsiniz. zira ya bu ciltte ya da kitabın ikinci cildinde bundan bahsetmiştim yanılmıyorsam (blog yazılarımın birinde de geçmiş olabilir.)

9- sekizinci soruya verilen cevapla aynı şeyi söylemeliyim. her şey televizyonda izlediğiniz gibi olmuyor canlı yayındayken. bunları söylememiş olmam bunları bilmememden değil o anki özel durumdan kaynaklanıyor.

eleştirileriniz için teşekkürler