bugün

bir kelimenin sözlükte yer alan ikinci anlamıdır. örnek vermek gerekirse;

göz: 1-görme organı. 2- delik: iğnenin gözü
sözcüğün gerçek anlamı ve mecaz anlamı dışında kalan anlamıdır.
sözcüğün dilin içinde kazandığı, temel anlamına bağlı öteki anlamlarına yan anlam denir. sözcük, dilin içine girer; sözcük öbeği oluşturur ya da tümcede yer alır. bu konumda öteki sözcüklerle kurduğu ilişkiyle yeni bir anlam kazanabilir. yeni anlam, temel anlama bağlıysa yan anlamdır.

yan anlama bağlılık nedir?

yeni anlam, benzetme ya da yerine geçme ilişkilerinden birini içeriyorsa temel anlama bağlıdır. sözgelişi, yüz sözcüğünün temel anlamı, başta alın,göz,burun,ağız ve çenenin bulunduğu ön bölümdür. yüz sözcüğü, ''çocuk yüzünü masaya dayadı.'' tümcesinde temel anlamında kullanılmıştır. oysa sözcük, 'yorgan ve yastıklara yeni yüz geçirmişlerdi.'' tümcesinde yorgan ve yastık sözüğüyle ilişkiye girmiş; yastığa, yorgana geçirilen kılıf anlamını kazanmıştır. sözcüğün bu anlamıyla temel anlam arasında, benzetme ilişkisi vardır; yastık ve yorgan insana benzetilmiştir; öyleyse yüz sözcüğünün yastığa, yorgana geçirilen kılıf anlamı, yan anlamdır.
organ adlarının genelde sahip olduğu anlamdır.
yan anlamlı sözcükler genelde mecaz anlamlı sözcüklerle karıştırılırlar. halbuki ayırt etmenin çok kolay bi yolu vardır. mecaz anlamlı sözcükler soyut, yan anlamlı sözcükler somuttur. mevzuya bi örnekle açıklık getirmek gerekirse;
''bu taş bana mı?'' cümlesindeki taş soyuttur ve mecazdır. ''böbrektaşı düşürdü.'' cümlesinde ise taş somuttur yani yan anlamlı bi sözcüktür.
Gerçek anlamlı sözcüklerdirler; ancak temel anlamlı sözcüklerle karıştırılmamalıdırlar. Temel anlam sözcüğün akla gelen, zihinde uyanan ilk anlamıdır. Yan anlam ise kazandığı diğer anlamlardır.
cümlenin asıl çocuğu olamamış, fakat işin peşinden de bırakmayarak yandan köşeden cümleye tutunmuş anlamdır.
mecaz anlamla karıştırılan anlamdır.
anlam a yanmasını salık verir emir-dilek tümcesi..

yan ki kifayet yakandan el çeksin..

yan ki herkesce ve hep olarak olakılındığın yan^lış yok olsun..

yan anlam.. yan..

yan ki, olmasın zaten olmayan..

mana.. anam..

yan..

yanyana..
kelimenin, temel anlamına bağlı kalarak edindiği yeni anlamalara verilen isimdir. yan anlamda, sözcük çokanlamlılık özelliği gösterirken, temel anlamla olan ilişkisini koparmaz. yan anlam, gerçek ve mecaz anlam arasında bir geçiştir diyebiliriz.
Olup bitenleri kaçırma

İlk öğrenen uludağ sözlük kullanıcıları olacak.