whataboutism

soğuk savaş döneminde sovyetler birliği tarafından propoganda aracı olarak kullanılmış bir yanıltma, çarpıtma yöntemi. günümüzde de sıkça yapılan bir mantık safsatasıdır.kabaca örnek verelim daha iyi anlaşılır.

örnek 1 :madem o kadar hümanistsiniz, suriyede müslümanlar ölürken niye tepki vermediniz ?

örnek 2: Bu orucu bozar, şu helaldir/haramdır diyorsunuz ama niye kadınlar tacize uğrarken ses çıkartmıyorsunuz ?

örnek 3: sokak hayvanları için protesto yapıyorsunuz peki o kadar insan açken niye tepki göstermediniz ?

evet örnekler böyledir. herhangi bir sorunun karşısına, başka durumlardan örnek vererek o sorunu savuşturmaya çalışmak suretiyle yapılan safsatadır. hepimiz hayatımızın bir döneminde mutlaka bu safsataya başvurmuşuzdur. 3. örneği ele almak gerekirse; sokak hayvanları için protesto yapmanın şartı, aç insanlara destek olmak değildir. hayvanseverlik için aç olan insanlara duyarlı olmak gerekmez. veya 2. örnekteki gibi orucu bozan şeylerden, haram/helal durumlarından bahsetmenin şartı, tacizlere tepki koymak değildir.

daha detaylı okuma için şu yazıyı öneriyorum

http://www.tevfikuyar.com...-sunun-hakkindacilik.html

toplumun yarısından çoğuna sirayet etmiş zihnen kişiliksiz vasatlık olan düşünce biçimi. aylardır içim içimi yiyordu bu zihniyetin bi terim adı olmalı diye. sonunda öğrendim bugün güzel bir uyku çekeceğim ve yarından itibaren salyalar saçarak insanlara "siktir lan amk whataboutisti" diye çemkireceğim.

sıklıkla yapılan bir mantık hatasıdır. siyasetçiler ve toplumun büyük kesimi çokça yapar. öğrenelim ki, tartışma esnasında bu safsatalara düşmeyelim.

bkz: #40825090

Ülkenin iki büyük embesil grubunun savunma silahı olarak kullandıkları kavram. Kim mi onlar? Akp'liler ve chp'liler.

Akp'liye soruyoruz, arkadaş nedir bu belediyelerin hali, her tarafta yolsuzluk paçalarınızdan akıyor, bu ne hal? Akp'liden gelen yanıt şaşmaz: "ama zamanında chp de yaptı, onlar da heykel yapıyor hebele hübele vs. Vs."

Şimdi de chp'liye soralım, ne bu partinin hali kardeşim? Sezgin Tanrıkulu, canan Kaftancıoğlu gibi milli varlığa düşman tipler Atatürk'ün partisinde ne arıyor? Chp'li gamze akkuş'un pkk'lı cenazesinde ne işi var? chp'linin fix yanıtı: ''ama zamanında akp de çözüm süreci yaptı megri megri dedi vs. Vs.''

Bu iki sığır güruh hiçbir zaman dönüp kendisine bakmaz, kendini eleştirmez; ulan ben neden bu rezilliği savunuyorum diye düşünmez. Daima üste çıkmaya çalışır. Allah sabır versin bunların arasında kalıp akıl sağlığını korumaya çalışanlara.

sik beyinli aktivitesi.

bakın, minik bir örnekle bunu anlatacagim. zavalli, tutunacak dali kalmayan işbirlikçi yavşakların izlediği yol tam olarak bu.

- zamlar ebemizi sikti, mazot aldı başını gitti. her sey ates pahasi, insanlar kuyruklarda.
+ chp de 60 yil once camileri ahır yapti.

bunun bana gore turkce tam karsiligi; "ben diyorum canakkale bogazi sen diyorsun yandi götümün ağzı."

karaktersizler.

beyinsiz silahı.
yazık lan.
başkası adına utanıyorum.
aynı sikik capsi alakalı, alakasiz her yerde kullaniyor.

cehapelilerin yaptığıdır. herifler erdoğanın attan düşmesiyle yıllardır dalga geçiyor ama kılıçdaroğlunun yürüyen merdivene ters binmesini veya ecevitin clinton karşısındaki süklüm püklüm duruşunu: "ecevit vefat ettiğinde tüm mal varlığı 2 dairesiydi, varsın el pençe dursun, arkasından kimse mirasını konuşmuyor ya, gerisi boş." diye savunurlar.

Soğuk savaş yılları... Amerikalılar, Rusları ülkelerine dâvet eder ve çok övündükleri ışıltılı tesislerini, Disneyland’ı, tıkır tıkır işleyen fabrikalarını gezdirirler.

Sovyet yönetimi bu meydan okumanın altında kalmamak için Amerikalıları Moskova’ya dâvet eder ve meşhur, şatafatlı yapılarını, kurumlarını Amerikalı misafirlerine gösterirler: Kremlin... Moskova devlet sirki... Ve sonunda Moskova metrosu... Rus mihmandar, kalkan treni göstererek,“Biz dakikliğe hayati önem veririz” der ve ekler: “Gördüğünüz gibi tren yeni kalktı, bundan tam altı dakika on üç saniye sonra bir sonraki tren platformda olacak.”

Hepsi birden beklemeye başlarlar... Altı dakika on üç saniye geçer, tren gelmez... Yedi dakika, on dakika, yirmi dakika geçer, tren gelmez... Amerikalıların birbirlerine bakıp gülümsediklerin gören Rus mihmandar, telaşla şöyle der:

l “Ama siz de zencileri linç ettiniz, Kızılderilileri öldürdünüz! Ondan ne haber?”

Bu fıkrayı komik kılan, Rus mihmandarın yaptığı mantık hatası veya safsata (kıyas-ı batıl, fallacy).

https://www.karar.com/yaz...ydar/whataboutism-1591167

türkiye'de de çok kullanılan propaganda tekniklerinden biridir. chp'lilerle özdeşleşmiştir ama radikal solcuların, islamcıların ve ülkücülerin kullandığı da görülür. ad hominemle karıştırılır ama whataboutism ve ad hominem farklı şeylerdir.

1. örnek
polis: ehliyetsiz ve alkollü araç kullanmaktan dolayı size x miktarda ceza kesmek zorundayım.

sürücü: benle uğraşacağınıza gidip önce tecavüzcüleri yakalayın.

2. örnek
hdp kongresinde apo sloganı atıldı.

chp'li: ama akepe de megri megri.

Çomar davranışıdır, sağ sol fark etmiyor.

-başıboş sokak köpekleri büyük bir sorun hâline geldi. insanlar sokakta yürüyemez oldular. acilen bir çözüm bulunmalı.

+o kadar kadın cinayeti oldu hiçbirine ses çıkarmadınız. tacizciler tecavüzcüler kol geziyor, onlara tepki gösterdiniz mi?

-tepki göstermediğimizi nereden biliyorsun?

+hönk!

whataboutism hakkında örnek vermek gerekirse budur. benzer konu çarpıtmalarla hep karşılaşırsınız. safsatadır. hastalıktır.

AKP'li ve CHP'li birçok insanın içine düştüğü mantık safsatasıdır kesinlikle şüphesiz. Türkiye'deki enflasyonu eleştiren birine tek parti döneminde karneyle ekmek alındığını, eskiden yağ ve tüp kuyruğu olduğunu söylemek; CHP'li bir vekilin PKK'lı teröristlerin mezarına gittiğini eleştiren birine ama akepe de megri megri demek whatabotuisme güzel örnektir.