pir sultan abdal

bi nevi neyzen tefik. dünyaya bi kez daha gelirsem alacağım işim.

kralsın

(bkz: disko kralı)

eserlerindeki 'yar' vurgusunun kökü yaruktur. Yani Göklerin Kızıdır. Yaratıcının insanla bütünleşmesidir.

Pir sultanım ne yatarsın kurmuş çarhını dönersin
ne konarsın ne göçersin duran dünya değil misin?

Ötme bülbül ötme şen değil bağım
Dost senin derdinden ben yana yana
Tükendi fitilim eridi yağım
Dost senin derdinden ben yana yana

Deryaya yönelmiş sellere döndüm
Vakitsiz açılan güllere döndüm
Ateşi kararmış küllere döndüm
Dost senin derdinden ben yana yana

Haberim duyarsın da peyikler ile
Yaramı sararsın şehitler ile
Kırk yıl dağda gezdim geyikler ile
Dost senin derdinden ben yana yana

Pir Sultan Abdal'ım doldum eksildim
Yemeden içmeden sudan kesildim
Zülfün kemendine kondum asıldım
(Hakk'ı pek sevdiğim için asıldım)
Dost senin derdinden ben yana yana
Pir Sultan Abdal

"Kıblem Sensin Yüzüm Sana Dönerim / Mihrabımdır Kaşlarının Arası" demiş ozan.

aslında alevi mi şii mi olduğu tartışmalı kişidir .

nazım hikmetof yoldaşın şeyh bedrettin isyanını komünist isyan sanması gibi solcular da bu özbeöz türk evladına devrimci falan deyip sahiplenirler. rasyonel sosyalist diyen bile çıkmış lan. gül gül öldük.

bir kere osmanlı-safevi savaşlarında türk olan taraf safevidir. pir sultan abdal ise safevi yanlısıdır. utanmasanız adamı kır gerillası yapacaksınız ulan! tamam buradaki herşey yalan ama bu kadar da sallanmaz ki komünistmiş, sosyalistmiş, bilmem neymiş. çüş ulan çüş.

"alevi mi, şii mi, komünist mi, faşist mi?" sorularını aşın artık, pir sultan insandır insan.

Kendi öğrencisi Hızır paşa tarafından idamı infaz olmus halk ozanı filozofumuz.

Nasıl yar diyeyim ben böyle yara
Mecnun edip çöle saldıktan sonra
Alemin bağına bülbüller konmuş
Nidem benim gülüm solduktan sonra

Coşkun çaylar gibi çağlamayan yar
Gönlünü gönlüme bağlamayan yar
Benim şu derdime ağlamayan yar
Daha ağlamasın öldükten sonra

Karadır kaşların keman istemem
Şu gönlümde özge mihman istemem
Ölsem de derdime derman istemem
Ok vurup sinemi deldikten sonra

Pir sultan abdal'ım sürem bu yolu
insanı kamilin olmuşam kulu
ister yağmur yağsın isterse dolu
Nidem ben ummana daldıktan sonra

asıl adı kendisinin deyimiyle koca haydar'dır. yaşamı hakkında eserlerinden başka bir belge yoktur... 16. yüzyılda yaşadığı kesindir.
bazı rivayetler ise; hızır adında bir çocuk zamanında kendi köyünde onun öğrencisi olarak yetişmiştir ve hızır pir sultan'a ''himmet pir sultan'' demiştir. pir sultan'da ''sen ilerde gelip beni asarsın'' demiştir. aradan uzun bir zaman geçtikden sonrada hızır, hızır paşa olmuştur ve pir sultan ve 73 arkadaşı devlete karşı isyan ettikleri için pir sultan abdal'ı astırmıştır... yedi büyük alevi şairinden olan pir sultan abdal büyük bir halk ozanıdır. halk dilinde bir çok eseri vardır, eserlerinde dediğine bakılırsa kendisi peygamber soyunda gelmektedir, yemenden gelmiştir ve safevi hükümdarıda şiirlerinde geçmektedir... dostluk üzerine yazdığı şu eseri benim çok hoşuma gider:

çıktım yücesine seyran eyledim
gönül eylencesi küstü bulunmaz
dostlar bizden muhabbeti kaldırmış
hiçbir ikrarında ahdi bulunmaz

zülüflerin top top olmuş çığalı
rakiplerin haktan olsun zevalı
bir günahkar oldum doğdum doğalı
günahkar kulunun dostu bulunmaz

kanı benim ile lokma yiyenler
baş ü canı dost yoluna koyanlar
sen ölmeden ben ölürüm diyenler
dostlarda geriye kaçtı bulunmaz

yine karçılandı dağların başı
durmadan akıyor gözümün yaşı
vefasız münafık naşıdır naşı
hakikat ceminde desti bulunmaz

bizde gezerdik irfanda sazda
bizde bulunurduk cemde niyazda
bize de gel oldu kanlı sivas'da
hızır paşa astı bizi bulunmaz

pir sultan abdal'ım destim damende
ismim koca haydar neslim yemende
garip başa bir hal gelse zamanda
orada her kişinin dostu bulunmaz.

(dest: el. zeval: yokluk. ikrar: söz. hakikat cem: alevilerin dini bir töreni. naşı: kötü. karçılandı: dağların zirvesindeki kar. damen: etek)

erol toy'un yazdığı bir tiyatro oyunu. halihazırda sadri alışık tiyatrosu tarafından sergilenmektedir. kadroda başroldeki cem özer'in yanı sıra, arka sıradakiler eda,binbir gece ali kemal , yaprak dökümü kahveci gibi çok sayıda tanıdık sima da vardır. özellikle yaprak dökümü kahveci abi döktürmekte ve sağlam oyuncu olduğunu kanıtlamaktadır.

"eksiğim kendi özümde" sözünün sahibi büyük ozan.

türkü/şiir lerinde sıkça "şaha gitmek"ten söz eden halk ozanıdır. şaha gitmekten kasıt şah ismail e gitmek midir? meraktayım doğrusu.

"kıblem Sensin Yüzüm Sana Dönerim
mihrabımdır Kaşlarının Arası"

dizelerinin sahibi, nokta.

hızır paşanın tutukladıktan sonra sana son bir şans veriyorum bana içinde şah geçmeyen bir şiir oku seni af edicem demesine kollarını yukarı kaldırarak
-açılın kapılar şaha gidelim diye cevap vermiş devrimci kardeşimiz toprağı bol olsun.

Zalımların sarayını bozalım, yıkalım bakalım nice olursa olsun.

şiirlerini çok sevmeme rağmen, solcu, devrimci, alevi vb. yakıştırmalarından dolayı artık okumak istemediğim şair/ halk ozanı.

Turnam

Sabahtan cemalin seyran eyledim
Gönüller perişan elinden turnam
Nice ki beklersin gurbet yolunu
Hiç bilirin yok mu halinden turnam

Seher bülbülüsün gider gelmesin
Gelirsen de güle baki kalmasın
Seni uçuranlar murat almasın
Seni kim uçurdu gölünden turnam

Pir Sultan Abdal'ım cemalin güzel
Aradım bulmadım derdimi yazar
Şimdi senin eşin cennette gezer
Kalma bizim için yolundan turnam

eric abidal'ın uzaktan akrabası...

BIR GÜZELIN ÂSIKIYIM

Bir güzelin âsikiyim agalar
Anin için tasa tutar el beni
Gündüz hayalimde gece düsümde
Kumdan kuma savuruyor yel beni

Reyhanini devsir devsir dest'eyle
Ben deliyim ögüt verip pest eyle
Düsmanimi el yaninda dost eyle
Bir gececik mihman eyle al beni

Ak gül olsam al yanaga sokulsam
Gülâb olsam ak yüzüne saçilsam
Kölen olsam pazarlarda satilsam
Kölem deyü ak sinene sar beni

Pîr Sultan Abdal'im gamzeli oltur
Hezaran sinemde yaralar çoktur
Benim senden özge sevdigim yoktur
Inanmazsan ol Allah'a sor beni

Pir Sultan Abdal

Divan edebiyatından hiç etkilenmemiş tekke/ tasavvuf yazarıdır. Sınav sağolsun ne çok ezberledim böylelerini...

(bkz: pir sultan abidal)

şöyle bir eseri vardır, hala güncel hala diri.

Su kanli zalimin ettigi isler
Garip bülbül gibi zareler beni
Yagmur gibi yagar basima taslar
Dostun bir fiskesi yaralar beni

Dar günümde dost düsmanim bell'oldu
Bir derdim var ise simdi ell'oldu
Ecel fermani boynuma takildi
Gerek asa gerek vuralar beni

Pir Sultan Abdal'im can göge agmaz
Hakk'tan emr'olmazsa irahmet yagmaz
Su ellerin tasi hiç bana degmez
Ille dostun gülü yaralar beni

açılın kapılar şaha gidelim.