paris erdogan eşitliği

lehigh üniversitesinde profesör olan fazıl erdoğan ile onun doktora öğrencisi paul paris tarafından deneysel olarak bulunmuş eşitliktir. ingilizcede fatigue dediğimiz metal yorgunluğu diyerek türkçeleşebilecek kavramı açıklamışlardır.

1950li yıllarda peşpeşe uçak kazaları yaşanmış ve insanlar buna anlam verememişler. görünen hiçbir arıza yokken uçaklar birden ortadan ayrılır gibi parçalanıp denize düşüyorlarmış. paul paris ve fazıl erdoğan'a göre bunun sebebi 'cycle' dediğimiz bir kuvvetin aralıklarla uygulanması sonucu materyallerde deformasyona sebep olmasıdır. kritik kuvvet değerini aşmasanız bile bir kuvveti sürekli uygularsanız zamanla materyaliniz yorulur, yıpranır ve elinizde kalır. uçaklara gelirsek, yerdeyken sürekli yüksek basınç altında atmosfer tarafından sıkıştırılan gövde binlerce metre yüksekte alçak basınçta esner, yani gövde sürekli sıkıştırılıp çekilir. bunun sonucunda 'fatigue' ve 'fracture' gerçekleşir.

bundan 50 60 sene önce kimsenin bilmediği bu kavramlar şu an hayatımızın her yerinde. küçücük parçalar için bile 'fatigue' analizi hayati önem taşıyor artık. 'fatigue' analizi yapmadan 'lifetime' hesabı yapmak da imkansız.