kul nesimi

17. yy civarında yaşadığı söylenen, bektaşi derviş. türkiye'de en çok bilinen eseri,
melamet hırkasıdır. anadolu'da islamın nasıl yaşandığına güzel bir örnektir.
"
gah giderim medreseye
ders okurum hak için
gah giderim meyhaneye
dem çekerim kime ne

sofular haram demişler
bu aşkın şarabına
ben daldırır ben içerim
günah benim kime ne"

Gel beni ağlatma Şah'ım
Ben sana kullar olayım
Gel bana ceylân bakışlım
Ben sana kullar olayım

Bir gonca bülbülün idim
Geldim dalında ötmeye
Şânına ağlatma düşmez
Ben sana kullar olayım

Açtım zülfümü telinden
Zülüfün ucu mâh gibi
Kesip de yabana atma
Ben sana kullar olayım

Nesimî cân Nesimî
Derdime bir çâre kıl
Ezelden seni sevdim
Ben sana kullar olayım..

17'nci yüzyılda Anadolu'da yaşamış tekke şairi. Alevi-Beştaşi inançlarını dile getirdiği şiirleriyle tanınır. yaşadığı yer ile doğum ölüm yılları ve tarihleri konusunda bilgi yok. Şirleri Hurufilik, Caferilik ve Haydariliğe olan ilgisini yansıtır. Şiirlerinde hem hece hem aruz ölçüsünü başarıyla kullandı. Nefesleri Bektaşi ve Alevi'ler arasında çok tutulur. Bazıları günümüze kadar ulaşmıştır. Azeri asıllı Hurufi şair Nesimi ile uzunca sür süre karıştırıldı. Ama ikisinin ayrı şairler olduğunu ilk kez Cahit Öztelli ortaya çıkardı (Pir Sultan'ın Dostları-1984).

büyük bir divan şairidir. divanı çok güzeldir misal bir örnek;

--spoiler--
Bu gün ol dilber-i rana
Benimle oldu hem-saye
Ki yüzü güneşe benzer
Latif kaşlarıdır aya

Beli ince, boyu uzun
Yüzü hubdur, sözü mevzun
Dili sihri, okur efsun
Gönlümü verdi yağmaya

Benim gönlüm alan dilber
Yüzü hubdur, sözü enver
Güzeldir Allahu Ekber
Ne güzel beslemiş daya

Dedim: Ey hubların şahı
Terrahhüm eyle billahi
Gönül ikliminin mahı
Bu günü salma ferdaya.

--spoiler--

Ben yitirdim ben ararım
Yâr benimdir kime ne
Gâh giderim öz bağıma
Gül dererim kime ne

Gâh giderim medreseye
Ders okurum Hak için
Gâh giderim meyhaneye
Dem çekerim kime ne

Sofular haram demişler
Bu aşkın şarabına
Ben doldurur ben içerim
Günah benim kime ne

Ben melâmet hırkasını
Kendim giydim eğnime
Ar ü namus şişesini
Taşa çaldım kime ne

Sofular secde ederler
Mescidin mihrabına
Yâr eşiği secdegâhım
Yüz sürerim kime ne

Gâh çıkarım gökyüzüne
Hükmederim kaf'tan kaf'a
Gâh inerim yeryüzüne
Yâr severim kime ne

Kelp rakip böyle diyormuş
Güzel sevmek pek günah
Ben severim sevdiğimi
Günah benim kime ne

Nesimî'ye sordular li
Yârin ile hoş musun
Hoş olayım olmayayım
O yâr benim kime ne

17. yüzyılda yaşamış nefesleriyle ünlü tekke şairi kul nesimî'nin asıl adı ali'dir.

kul nesimî, uzun süre 1404'te halep çarşısında derisi yüzülerek öldürülen azeri asıllı hurufi şair seyyid nesimi ile karıştırılmıştır. kul nesimî'nin ayrı bir şair olduğunu, yaşamıyla ilgili bilgileri ve şiirlerini ilk kez bir kitapta (kul nesimi, 1969) toplayan cahit öztelli ortaya koymuştur.

yeryüzünün halifesi,hünkâra minnet eylemeyen şair.

Minnet eylemem şiiri oldukça popüler olan 14. yüzyıl divan şairlerinden.

''Biir acayip derde düştüm herkes gider kârına
Bugün buldum bugün yerim,Hak kerimdir yarına
Zerrece tamahım yoktur şu dünya varına
Rızkımı veren Hüda dır kula minnet eylemem''

Edit: A ya şapka koyalım *

Herkes gider karına derken?

doğum ve ölüm tarihleriyle nereli olduğu kesin olarak bilinmemektedir. isim benzerliğinden dolayı uzun süre seyyid nesimi ile karıştırılan kul nesimi'ni asıl adının ali oludğu " mahlasım nesimi ismim ali'dir. mısrasından anlaşılmaktadır.
soyunun said emre'den geldiğini " ceddim said emredir neslinde said olur. mısralarında bizzat kendisi söylemektedir. kul nesimi " nesimi" mahlasını seyyid nesimi'ye duyduğu hayranlıktan dolayı almış" ben ol sadık kulam ki caferiyem hakkikat söylerem ben haydariyem mısralarıyla da caferi ve haydari olduğunu belirtmiştir.

onun şiirlerinde iran'la yapılan savaşlarla ilgili bazı tarihi olayların izlerine rastlanmanmaktadır.
bazı tarihi kaynaklardan, anadoluka alevi kızılbaş topluluklarının iran şahları lehine başlattıkları ayaklanmalarda pir sultan gibi önemli rol oynayan şairlerden birinin de kul nesimi olduğu anlaşılmaktadır.

iyi bir eğitim gördüğü ve şiirlerinde çeşitli ayetlerin yer almasından arapça bildiği anlaşılan kul nesimi iyi bir şairdir. Hz ali sevgisi, on iki imama bağlılıkla caferi alevi inancı şillirleride önemli bir yer tutar.

Ben bugün pirime vardım
Pirin cemali güldür gül
Oturmuş tahtı mekana
Tahtı revanı güldür gül

Gülden terazi tutarlar
Gülü gül ile tartarlar
Gül alır gül satarlar
Çarşı pazarı güldür gül

Gülden degirmeni döner
Onun ile gül döverler
Akar arkı döner çarkı
Bendi pınarı güldür gül

Ak gül ile kırmızı gül
Çift yetişmiş bir bahçede
Bakışları hare karşı
Har-ı ezharı güldür gül

Gel ha gel Seyyid Nesimi
Hak nefesi güldür gülün
Şu öten garip bülbülün
Derdi figanı güldür gül