ibadiyye

abdullah b. ibad 'a mensup olan insanladır. görüşlerinden bazıları, 'biz hiç kimse için mümindir veya kafirdir diyemeyiz,zira artık vahiy gelmemektedir. bunu açıklayacak kimse de yoktur.'

bunun içindir ki, ibadiyye ye 'bu ümmetin mecusileri' tabiri denmiştir.

günümüzde harici dediğimizde kastedilen koldur. zira günümüze ulaşan tek harici koludur. ibadiyyede diğer harici kolları gibi günah işleyeni din dışı saymaz ama katline cevaz verir. Ehli sünnete yakınlığıyla bilinir. vehhabiliği hanbeli mezhebinin kolu olarak görürseniz yakındır. yoksa ehli sünnetin önde gelenleri haricilerin hiç birini -doğal olarak ibadiyyeyi- islam olarak saymaz. günümüzde ise umman sultanı ve halkı ibadiyyeye mensuptur.

muhammed bin abdullah'ın ölümünden 20 yıl sonrasına dayanan haricilik altkolu. bu özelliğiyle hem sünni hem şii islamdan daha eskidir.

arap yarımadası'nın hint okyanusu kıyılarında yani bugünkü umman-yemen dolaylarında kurulmuştur. sonraları kuzey afrika'ya yayılmıştır. ayrıca zanzibar'ı kuranlar da ibadilerdir. öyle ki umman sultanı 1840'ta başkenti buraya taşımıştır.

diğer harici akımlardan farklı olarak günah işleyeni mürted saymaz ama katli vacip sayar. püriten bir yapıdır.