hegemonya

büyük marksist düşünür gramsci'nin literatüre kazandırdığı kavram. hakim sınıfların kendi çıkarlarını toplumun cıkarları gibi yansıtma yeteneğidir.

türkçedeki en uygun karşılığı ataerkilliktir.

etki altına almak,yönlendirmek,istediği gibi şekillendirmek.

antonio gramsci'nin derinlemesine incelediği kavramı. uzun uzun anlatmak isterdim ama kolum uyuşuk.

Dar anlamıyla, eski yunan birliği'ni oluşturan site-devletlerden birinin öbürüne üstünlüğü.
en geniş anlamında da güç ve etkide üstünlük, egemen olma durumu.

küreselleşen dünyada çıkarlar doğrultusunda egemen ve güçlü olanın güçsüz olan üzerinde kurduğu baskı ve liderliktir.

bir sistem içerisindeki bir elemanın diğerlerinden üstün, baskın olduğunu belirtir.

marxist teoride işçi sınıfının egemenliğini kurma ve bu egemenliği korumada başvurulacak müdahale araçlarından biridir.

egemenlik erkinin durağan değil aktif olarak kullanılması durumu.

örneğin,

- caydırıcı bir güce sahip olma, savunmaya yöneliktir ve egemenliğin durağan kullanımıdır. oysa, güç kullanarak caydırma, saldırıya yöneliktir ve egemenlik erkinin aktif kullanımına örnek teşkil eder.

en kısa tanımıyla toplumları genel anlamda egemen ideolojiye '' razı '' hale getirme çalışmalarıdır. iktidar herhangi bir muhalif görüşe direk olarak silah çekmez ama bazı yaptırımlarla eğer egemen görüşe karşı çıkarsan seni bitirir. yani bir nevi şantajdır. bu yüzden sen sesini kesip oturursun oturduğun yere. yapacak bir şeyin yoktur. bu görüşün önderi antonio gramsci'dir.

iki veya daha çok farklı yapı arasında süregelen bir mücadelede baskın olma çabasıdır. hakimiyetin bütüne yayılması, parçanın bütüne, bütünün parçaya olan bağının güçlenmesi ile olabilecek bir iştir.

Gramsci tarafından dünya siyaset terminolojisine eklenmiş kavramdır. incelemek isteyenler Hegel'in Hukuk Felsefesinin Prensiplerini ve Marx'ın Das Kapital'ini okuduktan sonra incelemeye başlamaları önerilir. iktidar kavramı ile yakından ilintilidir.

Bilinir şekilde anltamak gerekirse, "en geniş anlamıyla egemenlik" demek olup, sadece belirli bir iktidar odağına ait bir kavram değildir ve tanımlananan egemenlik kavramları ile %100 örtüşmez.

Kısa ve dataylı bilgi için Raymond Williams - Anahtar Sözcükler - iletişim Yayınları incelenebilir. ilgili kitaba göre sözcük kökeni Latince "egemonia"dır.

(bkz: erkek hegemonyası)

bir kaç şirketin bir araya gelip kartel oluşturarak piyasaya hakim olması.

"akp'nin hegemonyası istikrarı sağlamaya yetmemiştir."

deniz baykal

birden fazla, aynı ortaklığa ya da bütünlüğe sahip şeylerin olduğu yerde, birisinin diğerlerine üstünlük kurmasını anlamlandıran kelime..

bir devletin diğer devlete önderlik etmesi anlamında da kullanılabilmektedir.