bugün
- uludağ sözlük efsane nesil toplanıyor zirvesi 202685
- from gold from dust18
- başlığı sol frameden kaldır butonu5
- ben bu yazıyı kendime yazdım2
- sözlükte gizli ilişkiler ayyuka çıkıyor kampanyası6
- yürüyen ceset sendromu2
- bir yazara entrylerinden aşık olmak9
- hindistan da 6 yaşındaki çocuğun korkudan ölmesi3
- 20 yıllık akpliyim çocuğumuzun rızkını yatırdık16
- trans kadına ilgi duyma saçmalığı5
- from gold'un bicepslerini ısırmak5
- bir bela geliyor6
- müzik bilgisi sıfır insan4
- ekrem imamoğlu lise mezunu oldu18
- engineer28'i evlendirmek9
- sigara alkol nargile içmeyen ezik insan10
- masklavi gürcü mü12
- sözlükteki geyler tam liste10
- halk televizyonu4
- ayak istiyorum ayak bulun bana ayak6
- gta 629
- bik bik tarzı entry girmek8
- 200 kilo olup beni kaldıramazsın diyen kız4
- sözlükte hangi konuda yazsak artı oy alırız11
- özelden sende mi gaysin diyen lubunya yazar7
- 90 lı yılları özlemek5
- türklerden sonra en sevdiğiniz millet8
- edip akbayram'ın efsane saç stili2
- gocu abinizi ne kadar tanıyorsunuz6
- mesajlaşarak flört etme bağımlılığı5
- sözlük kızlarının çorapları7
- kiev'e saldırıda 3 sivilin ölmesi13
- anın görüntüsü20
- sevdiğim yazarın bana travesti demesi4
- terör örgütü liderinin villasını havadan bombalama6
- katatespizartmasi14
- aleyna tilki3
- şu an bir sözlük kızı yanımda olsaydı5
- arkadaşlar bugün doğum günüm15
- hangi erkek tek eşle doyarsa bilin ki sapıktır6
- 210 bin lira maaşla geçinemiyorum15
- travestiyle sevgili olmanın yadırganması12
- true sapığının süresiz çaylak olması6
- türk nedir2
- sözlüğün en çok eksilenen yazarı11
- kahve mi içsek4
- antalyalı erkekler4
- ölüm korkusu6
- hgs vurgunu17
- vicdani ret hakkının öğretmenlik boyutu2
akla "güveç" i getiren madde.
Güherçile barut üretiminde kullanılan bir madendir. Bazı rutubetli yerlerde yağmur yağdıktan sonra toprağın üzerinde meydana gelen Kalyum-nitrata verilen addır1085. Karabarutun bileşimini teşkil eden maddelerden en önemlisidir. Bu madde oksijene karşı son derece duyarlıdır. Bu nedenle dahil olduğu bileşimin yüksek gaz kütlesine dönüşümüne yol açar. Barut imalinde kullanılacak güherçilenin çok saf halde olması gereklidir.
Baruthâneye gelen güherçile, önce toprağın cinsine göre ayrılırdı. Daha sonra havuzda su ile yıkanarak topraktan ayrılırdı. Burada yıkanan güherçile eriyerek beyaz bir şerbet haline gelirdi. Elde edilen şerbet 18 derecede ısıtılarak, tabanı toprak veya geçirgen bir şekilde yapılmış taş döşemeli birinci havuza akıtılırdı. Güherçile ikinci bir yıkamadan sonra süzgeç havuzu denen ikinci havuza alınırdı. Bu havuzda kuvvetlendirilmiş şerbet tekrar 18 derecede kaynatılarak üçüncü havuza alınırdı. Üçüncü havuzda 3-4 saat bekleyen güherçile dibe çökerdi. Arta kalan su ise havuzun tabanından 3-4 parmak yukarıda bulunan tapaların açılması tahliye edilirdi. Buradan
dördüncü havuza alınan güherçile, dördüncü havuzdan tulumbalarla çekilerek bakır kazanlara aktarılırdı. Bakır kazanlarda 85-90 dereceye kadar ısıtılarak, tekrar tulumbalar yardımıyla, bu sefer ahşaptan yapılmış havuzlara alınırdı. Burada iki aşamalı bir işleme tabi tutulurdu. ilk alınan ahşap havuzda, güherçilenin çökeltilerek donması sağlanırdı. Ardından ikinci ahşap havuza aktarılarak güherçilenin sıcaklığı alınır ve süzdürülme işlemi tamamlanırdı. Burada 1-2 gün bekletilerek donması sağlanırdı. Kıvama gelmiş güherçile şerbeti fıçılara konurdu. Isısı 9-10 derece arasında tutulmak şartıyla, üzerine su boşaltılarak toz ve diğer parçacıklardan ayrıştırılırdı. Bu işlem suyun rengi berraklaşana kadar devam ederdi. Fıçılardan sonra demir kazanlara alınan güherçilenin
nemi uçurularak kurutulur ve kalıplara alınırdı. Kalıpların donmasından sonra özel hazırlanmış ambarlara istif edilirdi.
iptidai üretim tarzında ise güherçileli topraklar bir araya toplanır ve tahta sandıklara konularak sulandırılırdı. Şerbetlenen sular bir havuza süzülür, havuzda biriken sular üstüvane şeklindeki bir kazanda pekmez kaynatılır gibi kaynatılırdı. Meyaneye gelince şerbet sandıklarına dökülür ve orada soğumaya terk edilirdi. 24 saat beklenir, iyice soğuyunca donmuş bir beyaz toz tabakası meydana gelirdi. Bu tabaka suyun altına çökerdi. Suyun altına çöken maddenin toplanmasından güherçile elde edilirdi.
Güherçile Osmanlı Devletinde oldukça bol bulunan bir madendi. Özellikle, Mısır, Suriye, Irak, Orta Anadolu, Balkanların muhtelif yörelerinde güherçile bol miktarda bulunuyordu. Problem elde edilen güherçilenin baruthânelere teslimi esnasında ortaya çıkıyordu. Güherçile istanbula getirildikten sonra barut üretmek nazırlar için oldukça kolay bir işti.
Baruthâneye sağlanan güherçile işlenmiş ve ham olarak iki şekilde sağlanmaktaydı. Genellikle işlenerek baruthâneye gönderilmesi tercih edilmekteydi. Ancak bazı yıllarda ham olarak da güherçilenin satın alındığı görülmektedir. Güherçile baruthânede kurulan kazanlarda işlenerek barut yapımında kullanılacak hale getirilmekteydi. Meselâ 1142/1730 senesinde baruthânedeki güherçile kazanlarının bir kısmı eskidiğinden yenilenmesi gerekmiştir. Bu amaçla 200er vukıyyelik 3 tane büyük kazan ve 44er vukıyyelik 10 adet bakır küçük kazan yapılmış ve kullanılan bakır için 2.500 akçe, ustaların ücreti olarak 57.200 akçe olmak üzere toplam 59.700 akçe masraf yapılmıştır.
Baruthâneye gelen güherçile, önce toprağın cinsine göre ayrılırdı. Daha sonra havuzda su ile yıkanarak topraktan ayrılırdı. Burada yıkanan güherçile eriyerek beyaz bir şerbet haline gelirdi. Elde edilen şerbet 18 derecede ısıtılarak, tabanı toprak veya geçirgen bir şekilde yapılmış taş döşemeli birinci havuza akıtılırdı. Güherçile ikinci bir yıkamadan sonra süzgeç havuzu denen ikinci havuza alınırdı. Bu havuzda kuvvetlendirilmiş şerbet tekrar 18 derecede kaynatılarak üçüncü havuza alınırdı. Üçüncü havuzda 3-4 saat bekleyen güherçile dibe çökerdi. Arta kalan su ise havuzun tabanından 3-4 parmak yukarıda bulunan tapaların açılması tahliye edilirdi. Buradan
dördüncü havuza alınan güherçile, dördüncü havuzdan tulumbalarla çekilerek bakır kazanlara aktarılırdı. Bakır kazanlarda 85-90 dereceye kadar ısıtılarak, tekrar tulumbalar yardımıyla, bu sefer ahşaptan yapılmış havuzlara alınırdı. Burada iki aşamalı bir işleme tabi tutulurdu. ilk alınan ahşap havuzda, güherçilenin çökeltilerek donması sağlanırdı. Ardından ikinci ahşap havuza aktarılarak güherçilenin sıcaklığı alınır ve süzdürülme işlemi tamamlanırdı. Burada 1-2 gün bekletilerek donması sağlanırdı. Kıvama gelmiş güherçile şerbeti fıçılara konurdu. Isısı 9-10 derece arasında tutulmak şartıyla, üzerine su boşaltılarak toz ve diğer parçacıklardan ayrıştırılırdı. Bu işlem suyun rengi berraklaşana kadar devam ederdi. Fıçılardan sonra demir kazanlara alınan güherçilenin
nemi uçurularak kurutulur ve kalıplara alınırdı. Kalıpların donmasından sonra özel hazırlanmış ambarlara istif edilirdi.
iptidai üretim tarzında ise güherçileli topraklar bir araya toplanır ve tahta sandıklara konularak sulandırılırdı. Şerbetlenen sular bir havuza süzülür, havuzda biriken sular üstüvane şeklindeki bir kazanda pekmez kaynatılır gibi kaynatılırdı. Meyaneye gelince şerbet sandıklarına dökülür ve orada soğumaya terk edilirdi. 24 saat beklenir, iyice soğuyunca donmuş bir beyaz toz tabakası meydana gelirdi. Bu tabaka suyun altına çökerdi. Suyun altına çöken maddenin toplanmasından güherçile elde edilirdi.
Güherçile Osmanlı Devletinde oldukça bol bulunan bir madendi. Özellikle, Mısır, Suriye, Irak, Orta Anadolu, Balkanların muhtelif yörelerinde güherçile bol miktarda bulunuyordu. Problem elde edilen güherçilenin baruthânelere teslimi esnasında ortaya çıkıyordu. Güherçile istanbula getirildikten sonra barut üretmek nazırlar için oldukça kolay bir işti.
Baruthâneye sağlanan güherçile işlenmiş ve ham olarak iki şekilde sağlanmaktaydı. Genellikle işlenerek baruthâneye gönderilmesi tercih edilmekteydi. Ancak bazı yıllarda ham olarak da güherçilenin satın alındığı görülmektedir. Güherçile baruthânede kurulan kazanlarda işlenerek barut yapımında kullanılacak hale getirilmekteydi. Meselâ 1142/1730 senesinde baruthânedeki güherçile kazanlarının bir kısmı eskidiğinden yenilenmesi gerekmiştir. Bu amaçla 200er vukıyyelik 3 tane büyük kazan ve 44er vukıyyelik 10 adet bakır küçük kazan yapılmış ve kullanılan bakır için 2.500 akçe, ustaların ücreti olarak 57.200 akçe olmak üzere toplam 59.700 akçe masraf yapılmıştır.
potasyum nitratın diğer adı.
Osmanlıda güherçile üreticileri pek çok imtiyaz sahibiymiş, Devlet üretimini çok sıkı biçimde denetler, azalma olduğundan ciddi yaptırımlar uygularmış. Üretimi içinse bol bol gübre ve idrar kullanılırmış. Haber prosesi sayesinde havadan azot eldesi mümkün hale gelince pis işlere gerek kalmamış.
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com