ehmede xani

Ahmad Khani olarakta bilinen kürt yazar-filozof. 1651 yılında hakkaride doğdu. eserlerini kurmancı lehcesi ile yazmıstır. özellikle pers, arap ve kürt edebiyatını etkileyen xaninin en bilinen eseri ,1695 yılında yazdığı mem u zin adlı ask destanıdır. bir baska önemli eseri 1683 te yazdığı nu bahar isimli arapca - kürtce sözlüktür.1707 yılında ölmüstür.

kaynak: http://en.wikipedia.org/wiki/Ehmede_Xani
http://upload.wikimedia.o...mons/e/ee/Ehmede_xani.jpg

dîwan(divan), mem û zîn(mem ve zin), nûbara biçûkan(küçüklerin turfandası), eqîdeya îmanê(iman rüknü) ve eqîdeya îslamê(islam rüknü) adında eserleri bulunuyor.

kimisi canı için ister cananı,
kimisi can verir canana

demiştir üstad. hakkari'nin hani ilçesinde doğmuştur.

ishak paşa sarayının yanında türbesi olan kürt alim.
anadolu halkına bir çok konuda himmet etmiş, kalplere feyz vermiştir.
Allah şefaatini nasip etsin.

Tut elimden kaldır beni, aşkın ile yandır beni...

dünya edebiyati içinde 7 adet kitabı bulunan degerli bir yazardir. kendi döneminin bilim adamidir. mevlüdi serifi ilk kürtceye ceviren de odur. agri bölgesinin üstün yetenekli bilgesidir. halen mezari agri'da bulunmaktadir. dinsel tabulardan dolayi mezari türbe yapilmistir.

kaynak : http://www.antoloji.com

aşk botanda ebedileşti, aşk mem u zin de ölümsüzleşti.

Ey Xani, sen ki yetkinlikten yoksunsun,

Marifet meydanını tenha bulmuşsun,

Yani yetkin değil, ehil değilsin,

Belki biraz tutucu ve asilzadesin,

Yani inat ya da bedel ödemekten,

Süregelene karşı bu yenilikten,

Saf olanı terk edip tortuyu seçtin,

inci gibi olan Kürt dilini seçtin,

Özenle ele alıp düzen verdin sen,

Halk için cefa ve eziyet çektin sen,

Ki elalem çıkıp da demesin ''Kürtler

Yeteneksiz, hünersiz, temelsizdirler

Türlü türlü milletin vardır kitabı

Yalnızca şu Kürtlerin yoktur nasibi''

Hem fikir ehli demesinler ki, ''Kürtler

Aşkı amaç diye hedef seçmemişler

Hepsi birden ne talib olur, ne matlub

Hepsi birden ne muhib olur, ne mahbub

Aşktan, sevgiden nasipsiz kalmış onlar

Hakikatten, mecazdan vazgeçmiş onlar''

Kürtler asla yetkinlikte az değiller,

Ve fakat kimsesiz ve mecalsizdirler,

Hepsi birden cahil, bilgisiz değil ki,

Amma öyle yoksul ve sahipsizler ki

Ehmede Xani

şöyle güzel bir şiiri olan şair.

olsaydi bizde bir ittifak, olsaydi bizde erdemli bir önder,
Türk, Pers ve Arap bize köle olurdu...

Dedigi iddia ediliyor. Saglam bir kaynak bulamadim. Kendisinin kürt milliyetçisi olduğu konusunda şüphe yok ama bu sözü söylemiş midir tartışılır.