edebiyat ı cedide

ince hastalıkların, bahar depresyonlarının, ruhi çöküşlerin sıkça ele alındığı batı etkisinde gelişen fakat eski edebiyata da tamamen sırt çevir(e)meyen (dil ve söyleyiş bakımından) edebi akım.

önemli edebiyatçılarımızı içinde barındıran dönemdir.
(bkz: cenap şahabettin)
(bkz: halit ziya uşaklıgil)
(bkz: mehmet rauf)
(bkz: tevfik fikret)

tanzimat'tan sonra her alanda görülen yenileşme çabasının edebiyat alanına yansıması sonucunda oluşan bir akımdır. tanzimat edebiyatı diye adlandırılan dönemde öykü, roman, oyun gibi daha önce örnekleri bulunmayan türlerde yapıtlar verilmeye başlanmıştı. edebiyat ı cedide akımının egemen olduğu 19. yüzyıl sonlarında, özellikle şiirde ve romanda yeni ürünler ortaya çıkmıştır.

bu akımı başlatanlar 1895-1901 yılları arasında servet i fünun dergisini çıkardılar, düşüncelerini ve özellikle yeni şiir örneklerini bu dergide yayımladılar. bu nedenle edebiyat ı cedide topluluğunun oluşturduğu edebiyata sonrada servet i fünun edebiyatı adı verilmiştir.

bu akımın içinde ürün vermiş şair ve yazarlar :

halid ziya uşaklıgil
süleyman nesip
tevfik fikret
hüseyin suat
ali ekrem bolayır
cenap şahabettin
süleyman nazif
safveti ziya
mehmet rauf
ahmet şuayb
faik ali ozansoy
hüseyin siret özsever
celal sahir

servet-i fünun dergisinin başına tevfik fikret'in gelmesiyle başlayan dönemdir. bu dönemin en başarılı yazarları; tevfik fikret, halit ziya uşaklıgil, mehmet rauf, hüseyin cahittir.
sanat için sanat anlayışı o dönemin baskıcılığı yüzünden mecburi bir tercihtir. bu yüzden genellikle depresif bir edebi tutum vardır, farz-ı misal halit ziya mai ve siyah adlı romanında dönemin şartlarından dolayı yazarlık yapamayan birni anlatır.
teknik kendinden önce gelen tanzimata göre epeyce başarılıdır.
eleştri bu dönemde çok gelişmiştir.*
tiyatroya yeterli ilgi gösterilmemiştir.
ilk defa sone, terza rima, serbest müstezad gibi nazım biçimleri kullanılmıştır.
hüseyin cahit yalçın'ın yazdığı edebiyat ve hukuk makalesiyle bu dönem sona ermiştir.***

salon edebiyatı.

sanat için sanat anlayışı vardır.
abdülhamit dönemi edebiyatıdır.
baskıcı bir yönetimin ürünüdür.
konular bireyseldir.
aruz ölçüsü vardır.