dort boyutlu yasam

mümkün olduğunca eş zamanlı biçimde dört ayrı açıyla hayata bakabilmek durumu;

hayattaki fiziksel varlığımızın anlamını açıklamakta epeyce yetersiz kalan klasik fizik biliminin "en, boy ve yükseklik" şeklinde tanımladığı ilk üç boyuta sonradan ilave olan dördüncü boyut "zaman", yüksek hızla hareket eden cisimlerin ölçülebilir boyunun uzamasını sağlar;

"şu falanca aşırı davranışı aniden yaptın da, başın göğe mi erdi?" sorusunun cevabı "evet"tir; zamane çocuklarının harika olmasının sebebi budur;

hayatı boyunca "enine doğru" yan yan yürüyerek sadece etrafındakilerle alıp veremediği şeylere tasalanarak yaşlanan insanlar, tek boyutlu yaşarlar;

mevcut kişileri aşıp gündelik hayattaki basitleştirilmiş permütasyon hesapları vasıtasıyla, yüksek ihtimalli olaylara bakabilen insanların önü ise daha bir açıktır, "boylu boyunca" ilerleyebilirler isterlerse;

zamane çocuklarının "yükseklik" arzusu ise, yukarıda yazıyor zaten;

hayatın bu ilk üç boyutuna dair değer yargılarımızın zaman içerisinde değişebileceğini, bugün sevdiğimizi yarın sevmeyebileceğimizi hesaba katmak ise, dördüncü boyutu yakalamaktır;

yirmi yıl kadar önce yayımlanmış olan, "sibernetik uzmanı toygar akman" imzalı, kallavi ama komik bir kitap, insan bilincinin beşinci boyut olduğunu iddia ediyordu; aslında bu iddia, dört boyutlu hayatın bilinçaltı ile hesaplaşma çabasından başka bir şey değildi;

modern fizik ve matematik, bilinçaltı karşısında geçici olarak çaresiz kalmak zorundadır, sonra yeniden kazanan olmak şartıyla;

çünkü yeniden başlangıç cümlesine dönecek olursak, "mümkün olduğunca eşzamanlı biçimde dört ayrı açıyla" hayata bakabilmemizi koordine eden şey, bizim bilincimizdir...

(bkz: carl gustav jung)