dominyon

büyük britanya imparatorluğu nun , anayurt ile eşit hakları olan denizaşırı ülkelerinden herbirine verilen ad.

ingiliz sömürgeciliğinde sıklıkla rastlanan bir durumdur. dominyonların sömürgelere göre daha fazla hakları vardır. ayrıca kendi hükümetlerini, parlamentolarını kurabilirler, ssadece devlet başkanları bulunmaz. ingiltere krallığı'nın göndereceği genel vali kraliyeti temsil ederi. bu hakka ilk kez 1867'de kanada sahip olmuştur.

ingiltere'nin sömürgecilik sistemine uydurduğu kılıftır. Birleşik Krallık adı altında anılan ingiltere sömürdüğü ülkelere yalandan bir demokrasi vaad ederek iç içlerinde bağımsız olarak yaşamalarını sağlar. şöyle ki; kendi hükümetlerini, parlamentolarını kurabilen bu ülkelerde devlet başkanı bulunmaz. ingiltere krallığının atadığı genel vali kraliyeti temsil eder. sömürge devletten dominyon mertebesine ulaşan ilk ülke kanada'dır. yıl; 1867. diğer dominyon ülkeyse Avustralya. krallığında barındırdığı Galler, iskoçya, kuzey irlanda kağıt üstünde olmasa da aslında dominyon ülkelerdir.

ilginç bir bilgi daha; ingiltere yazılı anayasası olmayan bir ülkedir.

birleşik krallık'tan ayrılıp tam bağımsız olan abd'den farklı olarak government shutdown olayı bulunmayan ülkelerdir.

abd'de büyük bir krize yol açan iki meclisli yapı ve bunlar üzerinde egemenliği bulunmayan ve hem devlet başkanı hem de hükümet başkanı durumundaki abd başkanıdır sorumlu.

oysa dominyonlarda durum farklıdır. benzer sistemlerle yönetilmelerine karşın abd'den farklı olarak dominyonlarda devlet başkanı ingiltere kraliçesi/ingiltere kralı adına ülkede bulunan genel validir. hâl böyle olunca bir government shutdown durumuna girmez. girse de zart diye çıkar.

örneğimiz avustralya'dan gelsin:

1975 yılında iki meclis birbirlerini tıkamış ve ülke geçtiğimiz yıl abd'de yaşanan tıkanıklığa benzer bir sürece girmiştir.
avustralya genel valisi önce başbakanı yanına çağırıp istifasını istemiştir. sonrasında yeni bir hükumetin kurulup tıkanıklığın aşılmasını sağlamıştır. tıkanıklık aşıldıktan hemen sonra da meclisi feshetmek eyleminde bulunup ülkeyi genel seçimlere götürmüştür.

tüm bunlar toplamda 3 saat kadar sürmüştür.

Büyük Britanya'nın hala dünyaya hükmetmesinin nedenidir bunlar. Şimdi bakıyorsun dominyon ülkelere Avustralya, yeni Zelanda, güney Afrika ve kanada'yı görüyorsun. Bunların hepsi gelişmiş ve nispeten büyük ülkeler ve britanya hepsinin üstünde söz sahibi. Aslında ingilizlerin cakalligi burda ortaya çıkıyor. Amerikaya karşı savaş açtılar ama bağımsızlığını önleyemediler. Sonra baktılar diğerleri de gidecek elden alın ulen size bağımsızlık benden keratalar ama hürmet etmeyi unutmayın abinize dediler. iyi de yapmışlar yoksa koca britanya göt kadar adaya sıkışacakmış bugün.

eskiden Britanya imparatorluğu 'na ya da Commonwealth'e bağlı ülkeleri belirten terim.
Bu devletler ( Kanada , Yeni Zelanda,
Avustralya , Güney Afrika Birliği , irlanda ve
Newfoundland ), yasal açıdan özerk olmakla ve dış işlerinin yönetimini kendileri üstlenmekle birlikte, Büyük Britanya imparatorunu hükümdar olarak kabul ediyorlardı. Dominyon teriminin yerine 1947'den sonra, "Commonwealth üyesi" (ya da devleti) terimi kullanılmaya başlandı.