batıni

deruni anlamdır. ilk bakışta anlaşılması güç olandır. fihi ma fihtir. bulması yetenek, öngörü ve sezgi gerektirir ki bu da her beşere malum olmaz. zordur.

"her şey bâtıni! ve hüzün
hüzün
en büyük muhalefettir şimdi" *

gönül gözü ile görülendir.

zahiri olanın belirlediği, anlamlandırdığı.

BATINÎ: içe ait olan. Dış görünüşe ve zâhire dâir olmayan. Bâtına mensub ve müteallik. Dâhili ve manevi meselelere âit. * Tas: Bâtiniyyeden olan.

Ayetlerin aslında gizli anlamları olduğunu iddia eden çeşitli şia tarikatlarının felsefesi. Meşhur hasan sabbah da bu tayfadandır. Anadili arapça olan dönem alimleri muhtemelen, hz muhammed'e gelen misafirlerin, eş dövme inceliklerinin, ağaçtan nasıl hurma düşürüleceğinin vb olayların anlatıldığı ayetlerde bir evrensel mesaj bulamayıp gizli bir mesaj aramış olmalılar. Bu düşünce Sunni islamca reddedilir.

batınilik düşünce sisteminin mensubu.

batınilik, bir din bir mezhep veya bir inanç değildir. bir düşünce sistemidir. ezoteriktir. her dinin, kendine göre "batıni"si vardır yani. islam'ın batınileri, şiiler'in içinde bazı tarikatler (hasan sabbah'ın dahil olduğu ismailiyye tarikatı gibi), sünniler'in içinde selefi, vahhabi gibi oluşumlar, hıristiyanlar'da behmenizm, katharizm, yahudilik dininde kabalizm şeklinde "batınilik" düşüncesi yer bulur.