bugün
- yazarların ileride yapmak istediği ev8
- muşlettin emmi'nin hakkın rahmetine kavuşması13
- enayimiknatisii17
- üniversiteye başlayacak kızlara tavsiyeler6
- intihar edemeyen adam2
- felsefe dersinin gereksizliği4
- gelin ve damadın yüzlerini gerdek gecesi görmesi4
- ahmet kaya5
- insanın kendi götünü okşaması7
- gratis'e giden erkek görünce yerin dibine girmek12
- yeni açılacak bara alternatif isimler6
- akşamları ne yapıyorsunuz7
- ağızıma tükür suratıma vur diyen kadın5
- derya3
- ak troller2
- yunanistan mı kazansın sırbistan mı3
- buse yıldırım3
- nah fotoğrafı atan ılık8
- 20173
- burhan çaçan denince akla gelenler3
- kağıt 500 tl4
- transeksüel ile sevişmek gay yapar mı6
- çiğdem karaaslan6
- en büyük sensin2
- karslıların atatürk'ün atını çalması5
- kale3112'yi evlendirmek6
- dindeki kader kavramının tam olarak açıklanamaması5
- bir kalp iki kişiyi sevebilir mi3
- sıkıntıdan bilgisayar oyunlarına dadanmak4
- akpde temizlik haftası14
- brat3
- bir sözlük kızının üstüne mum damlatmak3
- fon mağduru yazarlar7
- burhan çaçan2
- sözlük kızlarının kıskanç birer kezo olması8
- annem babama hizmet etsin diye aldım ağzı kokuyor4
- recep tayyip erdoğan'a ufak bir uyarı6
- from gold from dust2
- gora7
- fatma betül sayan kaya'nın avukat savunması11
- motorsikletçi yavşaklığı23
- günde kaç adet mineralli su içilmeli9
- bir sözlük erkeğinin adonislerini yalamak2
- terea5
- bran kalesi4
- fon tatsızlığı15
- saddam hüseyin4
- askim dur sacim aciyor ya4
- bugün ne yiyeceksiniz8
- sözlük yazarlarının yeni yıldan beklentileri16
1445' de alman şehri mainz' de johannes gutenberg hareketli hurufata dayalı matbaa makinesini icat ettiğini açıladı. o zamana kadar kitaplar elde kopya ediliyordu bu son derece yavaş ve zahmetli bir işti.
avrupa matbaa makinesinin önemini hemen fark etti. fransa' nın strausbourg şehrin de 1460 da bir baskı makinesi kurmuştu bile.
1460 yılının sonuna gelindiğin de önce roma, floransa, milano, torino da yayılan baskı makineleriyle bu teknoloji italya' ya yayıldı.
1473 e gelindiğinde bütün avrupa matbaa ile tanışmıştı.
ancak,
herkes matbaayı cazip bir yenilik olarak görmüyordu
osmanlı sultanı ıı. bayezit 1485' te çıkardığı bir bir fermanla müslümanların arapça baskı yapmasını yasakladı.
bu kural 1515' te sultan ı. selim tarafından tekrarlandı.1727' ye kadar osmanlı topraklarında matbaaya müsahade edilmedi.
daha sonra sultan ııı. ahmet, ibrahim müteferrika' ya bir matbaa kurması için bir kararname çıkardı. bu gecikmiş adıma bile kısıtlamalar getirmişti.
kararname'' bu hayırlı günde bu batılı usul,tıpkı bir gelinin duvağını kaldırır gibi gün yüzüne çıkarılacak vebir daha asla saklanmayacaktır.'' dese de müteferrika' nın matbaası sıkı bir biçimde izlenecekti.
müteferrika' ya matbaa kurması için izin verilmişti fakat ne basarsa bassın, din ve hukuk alimlerinden, yani kadılardan oluşan üç kişilik bir heyet tarafından incelenecekti.
sonuçta müteferrika çok az kitap basabildi; matbaanın faaliyete geçtiği 1729' dan 1743' e kadar yalnızca 17 adet kitap basabildi.
matbaa makinesine gösterilen bu muhalefet okuryazarlık, eğitim ve ekonomik başarı için aşikar sonuçlar doğurdu.1800' de ingiltere' de erkeklerin yüzde 60' ı kadınların yüzde 40' ı okuryazarken,
osmanlı imparatorluğu' ndaki yurttaşların muhtemelen yalnızca yüzde 2 ya da 3' ü okuryazardı.
sultanların matbaaya gösterdiği düşmanca tutumu anlamak zor değildir.
kitaplar fikirlerin yayılmasına sebep olur ve böylece nüfusu kontrol altında tutmak güçleşir.
bu fikirlerin bazıları ekonomik refahı arttırmak için yeni ve değerli yollar sunabilirse de bazıları yıkıcı olabilir ve mevcut siyasal ve sosyal durum için tehdit oluşturabilir.
ayrıca, kitap bilgiyi herkese ulaşılır hale getireceğinden bilgiyi kontrol edenlerin iktidarını da sarsabilir. bu da elitlerin kontrolündeki statüko için tehdit oluşturur.
günümüzde, eğitim sistemiyle bu kadar uğraşmalarının, sınav sistemini sürekli değiştirmelerinin, okumuş insanlardan bu kadar korkmalarının başka sebebi olabilir mi?
avrupa matbaa makinesinin önemini hemen fark etti. fransa' nın strausbourg şehrin de 1460 da bir baskı makinesi kurmuştu bile.
1460 yılının sonuna gelindiğin de önce roma, floransa, milano, torino da yayılan baskı makineleriyle bu teknoloji italya' ya yayıldı.
1473 e gelindiğinde bütün avrupa matbaa ile tanışmıştı.
ancak,
herkes matbaayı cazip bir yenilik olarak görmüyordu
osmanlı sultanı ıı. bayezit 1485' te çıkardığı bir bir fermanla müslümanların arapça baskı yapmasını yasakladı.
bu kural 1515' te sultan ı. selim tarafından tekrarlandı.1727' ye kadar osmanlı topraklarında matbaaya müsahade edilmedi.
daha sonra sultan ııı. ahmet, ibrahim müteferrika' ya bir matbaa kurması için bir kararname çıkardı. bu gecikmiş adıma bile kısıtlamalar getirmişti.
kararname'' bu hayırlı günde bu batılı usul,tıpkı bir gelinin duvağını kaldırır gibi gün yüzüne çıkarılacak vebir daha asla saklanmayacaktır.'' dese de müteferrika' nın matbaası sıkı bir biçimde izlenecekti.
müteferrika' ya matbaa kurması için izin verilmişti fakat ne basarsa bassın, din ve hukuk alimlerinden, yani kadılardan oluşan üç kişilik bir heyet tarafından incelenecekti.
sonuçta müteferrika çok az kitap basabildi; matbaanın faaliyete geçtiği 1729' dan 1743' e kadar yalnızca 17 adet kitap basabildi.
matbaa makinesine gösterilen bu muhalefet okuryazarlık, eğitim ve ekonomik başarı için aşikar sonuçlar doğurdu.1800' de ingiltere' de erkeklerin yüzde 60' ı kadınların yüzde 40' ı okuryazarken,
osmanlı imparatorluğu' ndaki yurttaşların muhtemelen yalnızca yüzde 2 ya da 3' ü okuryazardı.
sultanların matbaaya gösterdiği düşmanca tutumu anlamak zor değildir.
kitaplar fikirlerin yayılmasına sebep olur ve böylece nüfusu kontrol altında tutmak güçleşir.
bu fikirlerin bazıları ekonomik refahı arttırmak için yeni ve değerli yollar sunabilirse de bazıları yıkıcı olabilir ve mevcut siyasal ve sosyal durum için tehdit oluşturabilir.
ayrıca, kitap bilgiyi herkese ulaşılır hale getireceğinden bilgiyi kontrol edenlerin iktidarını da sarsabilir. bu da elitlerin kontrolündeki statüko için tehdit oluşturur.
günümüzde, eğitim sistemiyle bu kadar uğraşmalarının, sınav sistemini sürekli değiştirmelerinin, okumuş insanlardan bu kadar korkmalarının başka sebebi olabilir mi?
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com