azna han

türk mitolojisinde fesat tanrısı.

Türk ve Altay mitolojisinde Fesat Tanrısı.

Yaygın olarak Ayna Han adıyla da bilinir. Adna Han da denir. Yeryüzünde kargaşa çıkarır. Kötülüğe dair tüm nitelikleri bünyesinde barındırır. Fırsat bulduğunda insanlara ve yeryüzüne zarar verir. Yeraltında yaşar. Ayna Han’a bağlı kötü ruhlar vardır ve onlar da Aynalar (Aznalar) adıyla anılır.[1] Yeryüzünde kötülük çıkarmak istediği zaman bu ruhları gönderir. Aynalar bu anlamda şeytan kavramı ile özdeşleşmişlerdir.[2] insanların ruhlarını çalıp götürerek hastalık verirler. Bazen Ayna Han, çocukları çalar ve kaçırır. Bazı Türk boylarında Cuma veya Perşembe gününe Ayna Gün adı verilmiştir.[3] Burada bu günlere yüklenen olumsuz bir anlamdan daha çok, yeraltındaki ruhların sadece o gün izin verilerek dünyadaki evlerini görmelerine izin verildiği için bu adı taşıdığı anlaşılmaktadır. Bazen destanlarda Ayına Hotun (Ayna Hanım) adlı dişi bir karaktere de rastlanır.

Azna Han yahut Ayna Han miti, Türk mitolojisinde fitne ve fesat tanrısı olarak bilinir. genellikle Ayna Han, bazen Adna Han olarak da adlandırılır. Görevi yeryüzünde kargaşa çıkarmaktır. Kötülükle ilgili ne varsa sinesinde bulundurur. Öyle ki, fırsatını bulduğu anda insanlara ve çevreye zarar verir. Ayna Han da bütün kötülük unsurları gibi yeraltında yaşamaktadır. Ona bağlı olan kötü ruhlar vardır ve Aynalar yahut Aznalar olarak adlandırılırlar. eğer Ayna Han yeryüzünde bir kötülük yaratmak isterse, bu kötü ruhları kullanır. Onları yeryüzüne gönderir. Bu anlamda aynalar şeytana ya da iblislere denk düşmektedir. insanların ruhlarını çalarak götürür ve onlara kötü hastalıklar verirler. Hatta Ayna Han bazen gelip çocukları kaçırır.

inanışa göre yanında ayna bulundurur. Ona bakınca insanların işlediği bütün günahları görebilir. Gece aynaya bakmanın uğursuzluk getireceği düşüncesi mitolojideki bu kavrama dayanır. Gömülen cenazelerin üzerine ters ayna bırakmak da eski bir Türk geleneğidir ve Anadolu'da bu geleneği uygulamaya devam eden yöreler vardır.