aiolis

kuzeybatı anadolu bölgesinde, aiol şehir devletlerinin oluşturduğu antik bi bölge.
12 şehirden oluşan bi birlik kurmuşlardır, Kyme, Larissa, Neonteikhos, Temnos, Killa, Notion, Aigiroissa, Pitane, Aigai, Myrina, Gryneion ve sonradan katılan Smyrna.

Aiolidos da denir. Anadolu'nun Ege Bölgesi'nde, güney ucu ilk Smyrna/izmir, dolayı ile bugünkü Bayraklı olmak ve juzey ucu Mysia'nın Ege Denizi kıyısındaki kentleriyle (Adramytteion, antandros v.b.) sınırlamak üzere, Hellen'lerin Aiolos boyu tarafından i.ö. 1 binyıl ilk yarımında yer yer kolonize edilmiş kıyı şeridinin Hellen'lerce kullanılan adı. Phokaa/Phokaia/Foça, bu bölgede bulunmakla beraber, ion boyu kenti idi. ilk Smyrna /izmir dahi, aiolos boyu tarafından Hellen'leştirildiği halde, sonradan ion boyu Hellen'lerinin eline geçmiş, ion kenti olmuştu.

Aiolis'in anakara parçasının batı yanını denir sınırlar ve bu parçanın güney ucunda Smyrna, duraksamaya yer bırakmayan bir sınır taşı gibidir. Buna karşılık, bölgenin doğu ve kuzey sınırları, bir ölçüde belirsizdir. Kıyıdan biraz içeride olmakla birlikte, Hellen kolonizasyonu döneminin en erken aşamasında Aiolos boyu Hellen'lerinin eline geçen Aigai, Temnos kentlerinin Aiolis kenti sayılması gerekir ise de, aynı bölgedeki, halkı klasik dönemde bile henüz Hellen'leşmemiş kentlere Aiolis kenti denmezdi. Örneğin Pergamon / Bergama Mysia kenti sayılmıştır. Bunun gibi Herodotos çağında bile Hellenleşmemiş Adramytteion, Antandros v.b. kuzey kentlerini Aiolis kapsamında saymamalıdır; oysa bunla, hatta Troas bölgesindeki bazu anadolu kentleri, Hellenistik çağda Aiolos boyu Hellen'lerinin kültür egemenliğine girdiği için, o kentlerin bulunduğu yöreler dahi geç dönemde Aiolis kapsamında görülmüştür.

Anadolu kıyı bölgesinin bitişiğindeki, halkı Hellen'lerin Aiolos boyundan olan, Lesbos/Midilli gibi adalar da, geleneksel anlayışta, Aiolis'in parçasıdır.

konum olarak civar bölgelerinde bisiklet turu düzenlenmiş aiolya şehirlerine verilen ad. izmir'in kuzey bölgesinde konumlanmıştır.