adanaca

terimler:

Ayıkmak : Uyanmak,farkına varmak

Berkitmek : Gevşekliği gidermek

çimmek : Yıkanmak

Didişmek : itişip-kakışmak

Dinelmek : Ayakta durmak

Gadasini almak : Derdine derman olmak

Gepmek : Göçmek, yıkılmak

Gicişmek : Kaşınmak

Göğürmek : içten içe yanmak

Haylamak : Kışkırtmak

Kasmak : Bir şeyi , bir yeri ikiye bölmek

kındırmak :Kapı ve pencere gibi şeyleri aralık bırakmak.

Kovulamak : Gizliden gizliye takip etmek

Kösmek : Ayakları birbirine bağlanmak

mındar gitmek : kesilmeden önce ölmek (hayvan)

Pısmak : Eğilmek

Sivişmek : Sessizce kaçmak

Süymek : Uzanmak

ütmek : Kumarda kazanmak

Yoymak : israf etmek

(bkz: bir adana lı var adanalı dan içerü)

terimlerinin çoğusunun doğuda bir çok yerde kullanıldığı söylem tarzıdır. türkçe içerisinde de adanaca vs. tarzda ayrımların yapılması hoş değildir.

edit: ne sanıyosunuz yaa muşamba, zibil, bayah ve bir çoğu doğuda zaten aynı anlamlarda kullanılıyor...kendinizi başka alanlarda kanıtlayın...eksilemekle bi yere varamazsınız...

yoktur öyle bişey.
tek aklıma gelen (bkz: anarya)

Bazı sıfat ve zarflar:
Acar : Yeni

Bayaktan: Biraz önce

Bon (Bön) : Cahil,geri kafalı,

Boz : Külrengi

Cangama : Gürültü,patırtı,şamata

cıncık : tertemiz

cillop: yeni

Eringeç : Üşengeç

fos : içi boş

fallik : kaltak

Gakınç(Gahınç) : Baş belası

Gıncıfırlı : Süslü

Malamat : Rezil

Muncılık : Islak, çok sulu

Müzevir : Lafcı

Oncağız : Azıcık,o kadarcık

Söbü : Elips, oval

Şabaz (Şahbaz ) : Çabuk,becerikli,eli çabuk

Uluk : Çürük

DiğER
1)YÖRESEL YEMEKLER , YiYECEKLEr ve içECEKLER:
DUL AVRAT ÇORBASı, şıRDAN, MUMBAR, ŞALGAM, HAŞLAMA ( BOYAM şERBETi), BiCi BiCi, ANALı KıZLı ÇORBA, KöMBE,HALKA TATLı, YüSSüK çORBASı, PAPARA, CiCiPAPU, şelame.

2)HAYVANLAR:
gelebicin, tospa, danaburnu, kertiş, yınaç.

3)Bitkiler:
gaspati, goruk, KöMEç, kuşmaması, mamuk, Süllüm, YıLAN YASTığı, URUM, kangal, galiptoz

4)FOLKLOR, HALAYLAR:
Lorke, Kaba Sarhoş, bekmez, Temir, Acem, Çifte Telli, Sinsin, Depki Halayı, Topal Kuz, Mengi,

5)UZUN HAVALAR:
Ceren , Kele Dezze,

6)güvercin cinsleri:
gö, abraj, zırhlı, sinekli, müsevvet, şami, çaparlı, arap, müdaverdi,yabo.

7)çocuk oyunları:
dodik, istop, yedikule, baş, kös.

" bi baksana" yerine " baheleeeeeee" gibisinden birşey söylenir. bende anlamadım tam.

(bkz: abooo)
(bkz: beleş)

Bazı Tanımlar:

Alacık : Küçük çadır

Avcar : Yemekteki baharatların genel adı

Bellilik : işaret

Beze( Bezi) : Hamur yumağı

Cıncık : cam

CıncıkÇı : züccaciye

Cırcır : Fermuar

Çılga : ince uzun yol , patika

Çaput (çapıt) : Yaramaz bez parçası

Çeymel : Çengel

Çıkla : Katıksız

Çingil : Küçük kova

Çomça : Kepçe

Çörten : Çatıdaki su oluğu

Dane : Tahıl tanesi

Dikgeç : Ağaç,kazık

Dombalak : Düz takla

Dölek : Düzlük

Ece : Ağabey

Elti : Aynı ailedeki gelinlerin birbirine olan durumu

Eringeç : Üşengeç

Firik : Olgunlaşmamış tahıl

Gakınç(Gahınç) : Baş belası

Gocuk : Parka, pardösü

Göynek : Atlet, gömlek

Gunnacı : Mundar hayvanların hamilelik hali

Güdük : Kadın gömleği, kısa boylu,bodur

Güüm : Metal su testisi

Halakacı : Çok gezen kapı kapı dolaşan.

havlu : bahçe

Havut : Çeşme önlerindeki tekne

Hopuç : Surt

ilenç : Beddua

ilişkin : Et sucuğu

Karabet(Garabet): Karez,kin

Kenef : Tuvalet

Keşşik : imece yardımlaşma

Kirtik : Kullanılmayacak küçülmüş sabun

kopil : yaramaz çocuk

Küncü : Susam

Mekeş : Yüz, surat

Mişamba : Plastik, naylon örtü

Müzevir : Lafcı

Namtı : Sapsız bıçak

naylon : römork

Partal : Çürük Kumaş

Peşkir : Havlu

Pinek : Kümes

Senir : Yamaç

Sınıkçı : Kırık-Çıkıkçı

Söbü : Elips, oval

Sömek : Mısır Koçanı

Şabaz (Şahbaz ) : Çabuk,becerikli,eli çabuk

Şablak : Tokat,sille

Şelek : Bir defada sırtta götürülecek kadar yok

Tapır( Tapur ): Tepe üzerindeki düzlük plato

teker : bisiklet

Terki : Sırt

Tokuç(Tokucak ): Çamaşır yıkarken çamaşırı dövmeye yarayan tokmak.

Urupla : Tahıl ölçü birimi

Yarma : Dövme

yazla : balkon

zibillik : çöplük

aslında oldukça bilimsel bir dildir.

şöyle ki bildiğimiz çamaşır suyu adana da hipo diye isimlendirilir. hipo ise potasyum hiposülfit den gelir yani çamaşır suyunun bilimsel adı ya böyle işte.

(bkz: güzel gidiş bombok bitiriş)
(bkz: mutlu son yoktur)*

söyleyiş farkı:

1) bi' ..... Hele ( ele) : soru cümlesini emir cümlesi yapan ek.

bakar mısın? - bi baaghele!

gelir misin? - bi gelele!

gider misin? - bi gidele...

2) öneri cümlesindeki " lim " eki yerine " k ve g " harfi karışımının geçmesi:

gidelim, yapalım, edelim.

gidek, yapak, edek...

3) şimdiki zaman eki " -yorum " yerine " um veya yum " kullanılır:

gidiyorum, yapıyorum, ediyorum

gidiyum, yapıum, edium...

4)onay sorusu çok sık kullanılır:

Değil mi? yerine del mi?

geleyim mi gelim mi, yapayım mı, yapim mi, alayım mı alim mi gibi telafuz edilir. açım da acım olur mesela.

kendine has bir dildir. sosyalist adana cumhuriyeti kurulunca elbet resmiyete kavuşacaktır.

(bkz: kele)

bu isimde genç bir bayan sporcu/atlet de bulunmaktadır.

(bkz: Adanaca brown)

ben : gelirum, gidirum, söyliyrum
sen : geliyinnu, gidiyunnu, söylinnu
o : geliğur, gidiğur, söylin
biz : geliyruk, gidiyruk, söylüruk
siz : geliyinuz, gidiynuz, söylinnuz
onlar : geliyorlar, gidiyorlar, söyliyorlar (bunda bi değişiklik yok. adanaca ya türkçeden girmiştir)

bir örnek verecek olursak; garpuzu kabuğynan yerik, arvadı donuynan skerk.

yukarıdaki fiilleri kullanırken ''baba, kirve, gardaş'' gibi sıfatlar ile desteklenir.

güzel adanamın güzel dilidir.

" ne düyün , dalap mısın nesin lan dallama , hoşşikliiiin gereeeeğe yohq ! "

(bkz: https://www.instagram.com...m_source=ig_web_copy_link)

müge anlı "dinelmek" deyince "dinlenmek" anlıyor.