lev troçki

kendisi ''sürekli devrim'' tezini savunarak dünya genelinde sosyalizmin yaygınlaşması amacıyla çalışmalar yürütmüştür.bu konuda stalin'le ayrışan troçki daha sonra sscb'de istenmeyen adam haline gelmiş ve sovyetler birliği'nden ayrılmıştır.bir süre türkiye'ye yerleşen troçki daha sonra meksika'ya yerleşmek zorunda kalmış ve gazeteci kılığına giren bir ispanyol stalinist tarafından kafasına kazmayla vurularak öldürülmüştür.fakat tarih troçki'yi haklı çıkarmış,stalin döneminde gerçekleşen dünya devrimci hareketlerine stalin gerekli desteği vermemiş ve bu hareketler sekteye uğramışlardır.bunlardan bazıları;
-ispanya iç savaşı:1936-1939 yılları arasında süren bu savaşta sscb ilk başta cumhuriyetçilere destek verirken daha sonra desteğini çekmiş ve almanya-italya kuvvetlerinin desteklediği franco kuvvetlerine karşı yalnız kalan cumhuriyetçiler yenilmişlerdir.

-yunanistan iç savaşı:2. dünya savaşı'ndan sonra yunan devrimcileriyle ingiliz-fransız destekli karşı-devrimciler arasındaki savaşta devrimcilere destek vermeyen sovyetler birliği yunan devrimcilerinin yenilgisinde pay sahibi olmuşlardır.