behiç erkin

türkiye cumhuriyeti'nin kuruluşunda önemli katkıları bulunan kişi. behiç erkin devlet demiryollarının da babası olarak bilinir. çanakkale savaşı sırasında cepheye silah ve bilimum araç gereç taşınmasını sağlamıştır. milli istihbarat teşkilatının kurucularındandır. ayrıca itü'nün özerkleşmesini ve türkçe dilde eğitim yapmasını sağlamıştır.

daha sonraları ikinci dünya savaşı sırasında da büyükelçilik görevini yürütmüştür. kendisine almanya veya fransa büyükelçiliği teklif edilmiş, kendisi de nazi almanyasının uyguladığı zulümden hazzetmediğinden fransa büyükelçiliğini kabul etmiştir. ancak burada da nazilerden kurtulamamıştır.

fransa naziler tarafından işgal edildiğinde diğer ülkelerin tüm büyükelçileri konsolosluklarını kapatıp kendi ülkelerine geri dönmüştür. behiç erkin'e de geri dönmesi söylendiğinde o bunu kabul etmeyerek konsolosluğu açık tutmuştur. bu sayede de fransada bulunan türk yahudilerle birlikte yirmibin'den fazla yahudiyi de nazi zulmünden kurtararak türkiye'ye sağ salim ulaşmasını sağlamıştır. yahudiler tarafından büyükelçinin trenleri adı konan trenlerle fransa'dan türkiyeye bir çok yahudi getirilmiş ve naziler tarafından yakılmaktan kurtulmuştur. behiç erkin bizzat ölüm kamplarına giderek türk tebaasına bulunan fakat yakalanıp ölüm kamplarına atılan yahudileri de oradan çıkarmıştır.

kendisi mustafa kemal atatürk'ün e zaman zaman fikir danıştığı yakın arkadaşlarından birisidir. soyadı da atatürk tarafından verilmiştir. hiçbir şarta bağlı kalmadan, istediği gibi davranabilen ve doğru fikirler verebilen, özgür,hür anlamına gelen erkin soyadı mustafa kemal atatürk tarafından verilmiştir.

fakat maalesef bu kadar fazla önemli işlerde bulunmuş birisinin adı ülkemizde pek bilinmez. torunu emir kıvırcık'ın yazmış olduğu büyükelçi ve cepheye giden yol adında kendisini anlatan iki kitap mevcuttur. türkiye cumhuriyetine bu kadar büyük katkıları olan bir kişiyi tanımak amacıyla en azından bir tanesinin alıp okunması gerekir.