kalevala

fin milli destanıdır. kaleva nın yurdu anlamına gelir. eliös lönnrot tarafından 1829-49 yılları arasında toplanmış halk şarkılarından oluşur. bu şarkıların çoğunu finlandiya nın kuzeyinde bulunan karelya bölgesinden derlemiştir. fin bilginleri bu destanın işlenmesini üç aşamaya ayırmıştır.
1. Orijinal olarak yayınlanmamış (Prota-Kalevela), 5052 beyit, 16 şarkı
2. Eski Kalevela (yayımı : 1835-1836),12078 beyit,12 şarkı
3. yeni Kalevela (ikinci yayımı: 1849), 22795 beyit, 50 şarkı.

diğer destanlara ve dinlere ait bazı benzerlikler göze çarpar.

başkahraman vainamoinen isimli bir şamandır. sihirli gücünü şarkıları ve müziği oluşturur. dünyanın ilk zamanlarında finli lerin ilma dediği hava nın bakire kızı olan ılmatar(luonnatar) dan dünyaya gelmiş ve dünyanın oluşumuna da katkıda bulunmuştur. seyahatlerinin çoğu şamanistik özellikler taşır. kantele denilen fin yaylı çalgısını çalar. bu çalgıyı dev bir turnabalığının çene kemiğinden yapmıştır.
seyehatlerinin ana konusu kendine bir eş bulma arayışıdır. fakat asla bir eş bulamamıştır. örneğin; joukahainen in kardeşi aino onunla evlenmektense kendisini boğarak intihar etmiştir. ayrıca bir grup *ile beraber kuzeydeki pohjola halkından ılmarinen isimli kahramanın yaptığı sampo isimli eseri çalmıştır. burada sampo nun ne olduğu tam kesin değildir. sihirli bir eserdir ve ona sahip olana iyi şans getirdiğine inanılır. kuzey ülkesi onu kaybettikten sonra kötü günler geçirmiştir. kuzey ülkesinin hanımı büyük bir ordu kurmuş ve onu bulması için seferler düzenlenmiştir. sampo yapılan savaş sonucu parçalanmış ve denizde kaybolmuştur. * bunun üzerine kuzey ülkesinin hanımı* kaleva ülkesine felaketler ve hastalıklar yollar. sığırlarını öldürür. güneşi ve ayı kaleva ülkesinden esirger. vainamöinen ve ılmarinen mücadele ederek tekrar güneş ve ayın kalevale ye doğmasını sağlar. sampo bazen bir sütun, bazen bir ağaç, pusula veya üsturlap olarak tarif edilir. ama denildiği gibi tam olarak ne oldugu hakkında kesin bir bilgi yoktur.

seppo ılmarinen demirci ustası olan kahramandır.gök kubbeyi, sampo yu ve daha bir çok şeyi el becerisi ile yaratmıştır. örneğin kendisine altından bir eş yapmıştır.

louhi (lovi) kuzeyin cadısı. şamanistik kadın aile resi.vainamoinen in baş düşmanı. kuzeyin kraliçesi. güneşi ve ayı kaleva dan esirgeyen kuzeyin hanımı. bir çok güzel kızı vardır. ılmarinen ve lemminkainen bir çok sefer bu kızlardan birisini kazanmak için girişimlerde bulunmuşlardır.ılmarinen e sampo yapma karşılığında kızını vermeyi teklif etmiştir.
`
joukahainen `vainamöinen in genç hasmı. kız kardeşi aino yu vainamöinen ile giriştikleri bir şarkı yarışmasını kaybetmesi sonucu vainamöinen e vermeye razı olmuştur. aino evlenmektense intiharı seçince juokahainen intikam için okla vainamöinen i öldürmeye teşebbüs etmiş fakat başaramamıştır.

kullervo köle olarak doğmuş ılmarinen e satılmıştır. kindardır. ilmarinen in karısının hizmetine verilmiş sonra karısını öldürmüştür. yanlış yola sapmış sorunlu bir gençtir. sıklıkla öfkeden çıldırır. sonunda intihara kalkışır.

lemminkainen yakışıklı ama küstahtır. sampo yu çalan grubun içinde bulunur. annesi onu ölüm nehrinden çıkarıp kurtamıştır ve ona osiris masalı ile hayat vermiştir.

bu destanda ilgi çekici diğer nokta ise şudur *: marjatta * yediği böğürtlenden hamile kaldı ve bir çocuk dünyaya getirdi. vainamöinen çocuğun öldürülmesini emretti.çocuk konuştu *ve vainamöinen i yanlış kararından dolayı azarladı.

kaynaklar: wikipedia.
ansiklopedi.türkcebilgi.com *