anarşizm

anarşi, yönetimin olmadığı bir toplum, çok eski zamanlardan beri var olagelmiştir. anarşizm, böyle bir toplumun arzulandığı öğreti, çok daha yeni bir gelişmedir.

on binlerce yıl boyunca, insanlar yaşamlarını resmi pplitik kurumların ya da kurulların olmadığı toplumlarda sürdürdüler. yaklaşık 6000 yıl önce, uygarlığın sözde şafağı civarında; hiyerarşinin, buyruğun, kontrol ve itaatin resmi yapılarına sahip ilk toplumlar belirmeye başladı... yavaş tavaş boyutlarını ve nüfüzlarını arttırıp, çoğu insanın içinde yaşamaya devam ettiği komşu anarşik kabile topluluklarına, onları zaman zaman fethedip köleleştirerek zarar verdiler... yine de avrupa sömürgeleştirme döneminden önce, dünyanın bir çok yeri esas itibariyle anarşik kalmaya devam etti, dünyanın çeşitli yerlerinde insanlar resmi devlet kurumları olmaksızın yaşamayı sürdürdüler. ancak 20. yüzyıldaki dünya, artık neredeyse tüm gezegen üstünde egemenlik iddia eden rakip ulus devletler arasında nihai olarak paylaşıldı.
anarşik toplumlardaki yönetime aklı ermeyen, binlerce yıl o olmaksızın yaşayagelmiş insanlari anarşiyi farklı bir yaşama biçimi olarak görmemişti. yöneticiler olmadan yaşamak, tam da yaptıkları bir şeydi. bu nedenle, anarşi, yönetim olmadan yaşamanın daha üstün bir yaşama biçimi olduğu düşüncesi, asla akıllarına gelmeyecekti...
ancak hiyerarşik toplumlar çıktıktan sonradır ki, bu toplumlardaki insanlar anarşiyi olumlu bir alternatif olarak kavramaya başladı. çin deki ilk taocu filozoflar gibi kimi insanlar yönetimin olmadığı bir çağı, insanların kendileriyle ve dünyayla barış içinde yaşadığı zamanlar yad ettiler...
anarşinin bu ilk savunucularının hiçbiri kendisini anarşist olarak tanımlamamış olsa da, hepsi güce, servete ya da ayrıcalığa dayalı hiyerarşik ilişkilere ve baskıcı otoriteye karşı olmakta birleşmektedir....
ancak avrupa da 1848 devrimi ne gelene kadar anarşi ayrı bir öğreti olarak ortaya çıkmış değildi. kendisini anarşist olarak tanımlayan ilk kişi 1840 da fransa dan pierre-joseph proudhon oldu. anarşist düşünceler çok geçmeden almanya, ispanya ve italya ya yayıldı...

(anarşizm özgürlükçü düşüncelerin belgesel bir tarihi, robert graham, önsöz, versus)