yanomamiler

görsel
Yanomamiler, Güney Amerika'nın Amazon yağmur ormanlarında yaşayan büyük bir yerli halk topluluğudur. Başlıca kuzey Brezilya ile güney Venezuela sınır bölgesinde yaşarlar ve kültürel geleneklerini büyük ölçüde koruyabilmiş en tanınmış Amazon yerli topluluklarından biridir. Nüfuslarının yaklaşık 35.000–40.000 kişi olduğu tahmin edilmektedir.

Yanomami toplulukları, şabono (shabono) adı verilen büyük ortak yapılarda veya bunlardan oluşan köylerde yaşar. Ekonomileri avcılık, balıkçılık, yabani bitki toplama ve küçük ölçekli bahçeciliğe dayanır. Başlıca yetiştirdikleri ürünler arasında manyok, muz ve plantain bulunur. Toprak verimliliğini korumak amacıyla bahçelerini belirli aralıklarla başka alanlara taşırlar.

Yanomami toplumunda köyler büyük ölçüde özerktir ve kararlar çoğunlukla uzlaşma yoluyla alınır. Akrabalık bağları sosyal yaşamın merkezindedir. Manevi yaşamlarında şamanizm önemli yer tutar; şamanlar hastalıkların iyileştirilmesi ve ruhlar dünyasıyla iletişim kurulmasında özel bir role sahiptir. Amazon ormanındaki bitki ve hayvanlar hakkında nesiller boyunca aktarılan kapsamlı bilgiye sahiptirler.

Yanomamilerin yaşadığı bölgeler son yıllarda özellikle yasadışı altın madenciliği, orman tahribatı, cıva kirliliği ve dışarıdan taşınan hastalıklar nedeniyle ciddi baskı altındadır. Bu faaliyetler hem sağlıklarını hem de geleneksel yaşam biçimlerini olumsuz etkilemektedir. Brezilya'da son yıllarda sağlık hizmetlerini güçlendirme ve yasadışı madencilikle mücadele amacıyla kapsamlı kamu müdahaleleri yürütülmektedir