kiçvalar

görsel
Kiçvalar, daha yaygın adıyla Kichwa people, ağırlıklı olarak Ecuador'da yaşayan yerli halklardan biridir. Ülkenin en büyük yerli toplulukları arasında yer alırlar ve hem And Dağları'ndaki yüksek bölgelerde hem de Amazon havzasında farklı Kichwa toplulukları yaşamaktadır.

Kichwa toplulukları, coğrafi konumlarına göre farklı kültürel özellikler geliştirmiştir. And Kichwaları daha çok dağlık bölgelerde tarımla uğraşırken, Amazon Kichwaları yağmur ormanlarıyla iç içe bir yaşam sürdürmüş, avcılık, balıkçılık ve küçük ölçekli tarımı geleneksel geçim kaynakları olarak benimsemiştir.

Kichvalar, Kichwa adı verilen ve Quechuan languages ailesine ait bir dili konuşurlar. Ecuador'da konuşulan Kichwa, Peru ve diğer And ülkelerindeki Quechua çeşitleriyle akraba olmakla birlikte kendine özgü lehçelere sahiptir. Dokumacılık, seramik, müzik ve topluluk temelli kutlamalar kültürel yaşamın önemli parçalarıdır.

Kichvaların ataları, Inca Empire döneminde And bölgesinde yaygınlaşan Quechua dilini benimseyen çeşitli yerli topluluklardan oluşmuştur. Daha sonra ispanyol sömürge döneminde topluluklar önemli toplumsal ve ekonomik değişimler yaşamış, ancak geleneksel bilgi, dil ve birçok kültürel uygulama günümüze kadar korunmuştur.

Bugün Kichvalar, Ecuador'un yerli hareketlerinde önemli bir yere sahiptir. Eğitim, dilin korunması, toprak hakları ve çevrenin korunması gibi konular birçok Kichwa örgütünün temel çalışma alanlarıdır. Kichwa dili, Ecuador'da ispanyolcanın yanında tanınan yerli dillerden biridir ve iki dilli eğitim programlarında kullanılmaktadır.