itelmenler

itelmenler, Rusya'nın Uzak Doğu bölgesindeki Kamçatka Yarımadasının yerli halklarından biridir. Nüfusları günümüzde birkaç bin kişiyle sınırlıdır ve dilleri ile geleneksel yaşam biçimleri nedeniyle Kuzey Asya'nın en özgün yerli topluluklarından biri olarak kabul edilir.

itelmenler tarihsel olarak nehir ve kıyı bölgelerinde yaşamış, geçimlerini büyük ölçüde somon balıkçılığı, avcılık ve yabani bitki toplayıcılığıyla sağlamıştır. Mevsimlere göre değişen yaşam düzenlerinde kışın yarı yeraltına inşa edilen evlerde, yazın ise yükseltilmiş ahşap yapılarda yaşamaları dikkat çeken mimari özelliklerindendir. Ulaşımda mevsime göre köpek kızakları ve oyma kanolar kullanılmıştır.

itelmence, Çukçi-Kamçatka dil ailesi içinde yer alan bir dildir ve günümüzde ciddi biçimde tehlike altındadır; topluluğun büyük bölümü artık Rusça konuşmaktadır. Son yıllarda dili ve kültürel mirası canlandırmaya yönelik eğitim ve belgeleme çalışmaları yürütülmektedir.

Geleneksel itelmen inanç sistemi, doğa ruhlarına ve av hayvanlarıyla ilgili ritüellere dayanıyordu. Şamanlar bulunsa da, komşu Sibirya halklarının bazılarına kıyasla daha sınırlı bir role sahipti. Günümüzde birçok itelmen Rus Ortodoks Hristiyanlığına bağlıdır.
görsel