geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer

nicola tesla'ya hepimiz hayranız değil mi?
bugün hayatımızı kolaylaştıran pek çok buluşta tesla'nın imzası var.

peki şimdi ben size bursa doğumlu bir nicola tesla'dan bahsedeyim mi?

pek çok buluşa imza atan, ama tıpkı nicola tesla gibi vaktinde kıymeti bilinmeyen ve sessiz sedasız bu hayata veda eden bursa'lı nicola tesla'yı anlatacağım şimdi...

emrullah ali yıldız... 1909'da bursa'da dünyaya geldi.
emrullah'ın ailesi bursa'da kitapçılık yapan rumeli göçmeni bir aileydi, aile kitapçı olunca emrullah ali de kitaplara merak saldı. bilim ve teknoloji ile ilgili her şeyi okurken uçma hayalleri kurmaya başladı.

hayallerini gerçekleştirmek için ilk adımını 17 yaşında attı ve hava kuvvetleri tayyare makinist mektebi'ne girdi.
görsel

bu okulu birincilikle bitiren emrullah ali, mecburi hizmet süresi bitince bursa'ya dönerek kardeşi ile birlikte fotoğrafçılık yapmaya başladı.
emrullah ali bir yandan fotoğrafçılık yaparak hayatını kazanıyor, diğer yandan havacılıkla ilgilenmeye devam ediyordu.
kendi imkanları ve parasıyla 1934 yılında bir planör tasarlayıp imal etti ve kendi planörü ile bursa semalarında uçmaya başladı. bursa semalarında uçuş deneyimleri yapan emrullah ali, türk hava kurumu başkanı fuat bulca'nın dikkatini çekti ve kendisi bir mektup ile türk hava kurumu'nun şampiyonlar ligi olan türk kuşu'na davet edildi.
görsel

türk kuşu takımında 2 ay kalan emrullah ali, sabiha gökçen ve beraberindeki 6 kişi ile birlikte rusya'ya eğitime gönderildi.

rusya dönüşü sonrası ise türk hava yolları'nda pilot eğitmeni olarak çalışmaya başladı.
görsel

1936 yılına gelindiğinde emrullah ali, inönü'den uçmaya başladığı planörü ile tam 18 saat 35 dakika havada kalarak bir dünya rekoruna imza attı.
görsel

emrullah ali artık profesyonel bir havacıydı. lakin fotoğrafçılığı da ihmal etmiyordu.
tüm bu havacılık faaliyetlerinin arasında istanbul'da istiklal caddesinde bir fotoğraf stüdyosu açtı. açtığı stüdyonun ismi; görçek stüdyosuydu...

görçek evet...
insanlar istiklal caddesinde görçek stüdyosuna gelip karşılarındaki aynaya bakarak kendi kendilerinin fotoğrafını çekebiliyordu.

gör-çek... ya da bugün bildiğimiz adıyla selfie'nin mucidi bursalı emrullah ali yıldız'dı...
görsel

emrullah ali yıldız'ın icatları sadece fotoğrafçılık alanıyla sınırlı değildi pek tabi...

1943 yılında otomatik paraşüt açma sistemini icat etmişti.
ne var ki bu icat türkiye'de pek ilgi görmemişti, emrullah ali yıldız bu icadını maddi zorluklar sebebiyle 1000 dolar gibi komik bir bedel karşılığında abd patent enstitüsü'ne satmak zorunda kalmıştı.

emrullah ali bey'in bu icadı seneler içinde binlerce kişinin hayatını kurtaracaktı...

maddi zorluklar, ilgisizlik, kıymet bilmezlik...
mucit emrullah ali yıldız, yılmamış çalışmalarına devam etmişti...

emrullah yıldız helikopter projesine ve geliştirmesine başladı.

1950'lerin başında helikopter projesinden yola çıkarak dikey iniş kalkış yapabilen uçak projesi geliştirdi. ne var ki bunda da kendisine destek veren çıkmadı.
oysa ki 1956'da hem helikopter hem de dikey iniş kalkış yapabilen uçak projelerinin patentlerini almıştı emrullah ali bey...

emrullah ali yıldız bey, dikey iniş kalkış yapabilen uçak projesinin hayata geçirildiğini 1967 yılında dikey iniş kalkış yapabilen harrier uçaklarını gördüğünde anladı...

o gün bir daha gökyüzüne bakmamaya yemin ederek fotoğrafçılık işine geri döndü, 1996 yılında sessiz sedasız yitip gitti aramızdan...

geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer...

#tarih