ulukayın

türk mitolojisinde kayra han tarafından dünyanın yaratılışı esnasında dikilen, dünya ile birlikte yaratılan, dalları gökyüzünü, kökleri yeryüzünü tutan ağaç.
görsel

ulukayın'ın 9 dalı vardır ve bu 9 dalın her birinden türk budununun bir kavmi türemiştir.
görsel

yüce ülgen ulukayın'ın tepesinde oturur. ulu umay ana yeryüzüne inerken bu dokuz dallı ulukayın'ı kullanır, kubey hatun bu ağacın içinde yaşar, doğanın koruyucusu kayberen ana ise ulukayın'ın dallarından doğayı gözler...

türklerin yaşam kaynağı bengüsü ulukayın'ın köklerinden doğar ve doğaya karışır, hayat verir...

işte bu sebeplerden dolayı ulukayın türkler için son derece önemli bir hayat ağacıdır, kutsaldır.

ve türk coğrafyasının her yerinde kayın ağaçları vardır.

kayın, dünyanın en hızlı büyüyen, kaynayan, birleşen ağacıdır.
görsel

bu sebeple türkler bu ağacı, iki ailenin birleşmesi, kaynaşmasını tanımlamak için kullanmışlar, evlenilen kişinin annesine; kayın-ana, babasına; kayın-baba denilmiş.

evlenilen kişinin kızkardeşine; kayın-ece, erkek kardeşine ise; kayın-eke denilmiş.

kayın-ece her ne kadar dişil bir ifade olsa da, zamanla kayınço kelimesine dönüşmüş ve eril bir sıfat haline gelmiştir.