navarin baskını

bugün 194. yıldönümü olan ve yunanistan'da bir dizi etkinlikle kutlanan olay...

biz bu olaya "navarin baskını" diyoruz.
baskın...
yani bu olayda müttefik donanma gelip baskın yapmış ve donanmamızı kaybetmişiz gibi.

işte tarihe bakış açımız bu kadar sığ.

adamlar binlerce kilometre uzaktan geliyor, donanmalarını birleştiriyor ve bize ait limanda donanmamızı yakıyor ve biz buna "baskın" diyoruz.

yani suç bizde değil. "baskın işte ya ne olacak ki...!"
mantık bu amına koyayım...

navarin dediğimiz yer şurası;
görsel

haritada işaretledim, rus donanması baltık denizinden açılıyor, britanya sahillerinde ingiliz donanması onlara katılıyor, ardından akdeniz'e giriyorlar ve fransız donanması da onlara katılıyor ve toplam 22 zırhlı savaş gemisi ile navarin önlerine geliyorlar.

binlerce deniz mili yol yapan bu donanmadan osmanlı'nın haberi yok...!

bu esnada bu müttefik donanma neden navarin'e geliyor?

çünkü bu sırada yunan isyanı var.
1821'de patlayan yunan isyanı, ilk olarak tam burada, mora yarımadasının güneyinde patlıyor. tripoliçe katliamı ile doruk noktasına ulaşan yunan isyanına, osmanlı lütfedip müdahale ediyor, bu arada osmanlı yunan isyancılarla başedemeyince kavalalı mehmet ali paşa'dan yardım istiyor ve kavalalı mehmet ali paşa da oğlu ibrahim paşa kumandasındaki mısır donanmasını mora'ya gönderiyor.

tabi mısır'ın osmanlı'ya yardıma gelmesi ve yunan isyanına müdahil olması ingiltere, rusya ve fransa'yı kızdırıyor ve osmanlı'ya ultimatom veriyorlar ve yunanistan'a bağımsızlık verilmesini istiyorlar...

osmanlı haliyle bunu kabul etmiyor ve mısır'dan gelen yardımla birlikte yunan isyanını bastırmaya çalışıyorlar.

ve işte 20 ekim 1827 tarihine kadar bunda başarılı da oluyorlar.
yunan isyancılar iyice köşeye sıkışmışken, müttefik donanması navarin'e geliyor, sonrası ise malum...

oysa ki navarin'den 57 sene önce ruslar yine ta baltık'tan kalkıp çeşme önlerine gelmişler ve çeşme'de osmanlı donanmasını yok etmişler.

aradan 50 seneden fazla zaman geçmiş, osmanlı bu olaydan ders almamış, aynı şekilde 2. defa donanmasını navarin'de kaybetmiş.

1770'teki çeşme deniz muharebesinde rus donanmasının sadece 12 savaş gemisi vardı, buna karşılık osmanlı donanması 33 savaş gemisine sahipti, lakin rusların sadece 12 savaş gemisi donanmamızı çeşme'de yok etti.

hoş biz çeşme'de yaşanan şey için de "çeşme baskını" tabirini kullanıyoruz.

yani bizde bir suç yok. baskın işte ne yapalım, takdiri ilahi...!

neyse, çeşme faciasının ardından geçen 57 sene içinde denizcilikte bir arpa boyu yol katedemeyen osmanlı, 60'dan fazla gemisini işte bu sözde navarin baskınında kaybetmiştir.

baskın değil, bağıra bağıra gelen facia.
iş bilmeyen, yönetilemeyen, liyakatsizlerin makam mevki sahibi olduğu bir devlet ve sonuç 50 senede 2 defa koca donanmanın kaybedilmesi.

yahu ta baltık denizinden gelen, manş denizini geçen, cebelitarık'ı geçip akdeniz'e giren düşman donanmasından haberdar olmamak ve bunu "baskın" diye nitelendirmek mazereti olmayan bir öküzlükten başka bir şey değildir.

oysa ki bundan sadece 250 sene önce barbaros, düşmanı andrea doria'yı yatak odasına kadar takip ettirir, ne yer ne içer ondan bile haberdar olurdu.
ama ondan sonra denizciliğimizin durumu malum işte...

#tarih