çanakkale savunma tabyaları

bugün günlerden çanakkale...

çanakkale deniz zaferimizin 105. yıldönümü...

105 yıl önce bugün kahraman mehmetçik "çanakkale geçilmez" dedi ve çanakkale'nin geçilmez olduğunu kanla yazdığı destanla bütün dünyaya öğretti.

işte çanakkale'yi "geçilmez" yapan en önemli unsur da boğazın iki yakası boyunca çelik namlularını mavi vatan'a uzatan tabyalarımızdı...

ne yazık ki tabyalarımızın pek çoğu bugün bakımsız yahut kaybolmuş haldedir. böyle bir destanı yazan, böyle bir zafere sahip olan bir millet olarak bu da bizim utancımızdır...

çanakkale'yi geçilmez yapan tabyalarımız;

a)anadolu tabyaları:

►anadolu hamidiye tabyası; çanakkale kent merkezinde, boğazın ege tarafına bakan yönünde bulunan, 2. abdülhamid döneminde yapılan tabyadır, günümüzde tabyanın olduğu yer restore edilmiş ve açık hava müzesi haline getirilmiştir.
görsel
görsel

►anadolu mecidiye tabyası; çanakkale kent merkezinde bulunan, sultan abdülaziz döneminde yapılan, 2. abdülhamid döneminde yenilenen tabyadır.
şu an tabyanın bulunduğu alanda toplar bulunmamaktadır.
görsel
görsel

►çimenlik tabyası; çanakkale merkez'deki çimenlik kalesinin tabyalarıdır. sultan abdülaziz döneminde yaptırılmıştır.
görsel

►dardanos tabyası; çanakkale-izmir karayolu üzerinde dardanos mevkiinde bulunan, 2. abdülhamid döneminde yapılan tabyadır.
görsel

tabyanın olduğu tepe 18 mart 1915 tarihinde en fazla top mermisinin düştüğü yerdir (4000'den fazla). bugün dardanos tabyası'nın hemen arkasında bu tabyada görevli olanların bulunduğu hasan-mevsuf şehitliği bulunmaktadır.
görsel
görsel

(bkz: çanakkale boğazının bekçisi hasan mevsuf bataryası/#41260091)

►orhaniye tabyası; kumkale'nin batısında, kıyıdan içerde konumlanmış olan tabyadır.
görsel

orhaniye tabyasının yanında bugün orhaniye şehitliği vardır, tabya ve şehitlik son zamana kadar son derece bakımsızdı, hatta buradaki tabyalarda paintball organizasyonları yapılıyordu.
görsel
görsel

bu rezilliği fotoğraflayıp sosyal medyada paylaşmamızın ardından burada restorasyon ve bakım çalışmaları başlatıldı.
(bkz: çanakkale tabyalarında paintball oynamak/#38987321)

►nara burnu tabyası; nara burnu'nun en ucundaki nara kalesindeki tabyadır, abdülmecid döneminde yapılmış, 2. abdülhamid tarafından yenilenmiştir.
görsel

►nara baba tabyası; nara burnundaki nara baba tepesinde bulunan tabyadır.

►maltepe tabyası; nara yakınlarındaki maltepe tepesinde bulunan tabyadır.

►çakaltepe tabyası; çanakkale izmir yolu üzerinde, intepe köyü yakınlarındaki çakaltepe'de bulunan tabyadır. sultan abdülaziz döneminde yapılmıştır.

►topçamlar tabyası; çanakkale izmir yolu üzerinde, intepe köyü yakınlarında bulunan tabyadır. sultan abdülaziz döneminde yapılmıştır.
bugün malesef tabya bakımsız ve yok olmaya yüz tutmuş haldedir.
görsel

►karanlık liman tabyası; kumkale yakınlarındaki karanlık liman mevkiinde bulunan, sultan abdülaziz döneminde yapılan tabyadır.

►kumkale tabyası; çanakkale boğazı'nın anadolu girişinde, seddülbahir tabyasının tam karşısında bulunan tabyadır. 2. abdülhamid döneminde yapılmıştır.
kumkale tabyası ne yazık ki son derece bakımsız viran bir haldedir.
görsel
görsel

►bozcaada tabyası; bozcaada kalesinin içinde bulunan tabyadır.
görsel

►anadolu yakasındaki diğer tabyalar; kuşburnu tabyası, osmaniye tabyası, yenişehir tabyası ve kepez burnu tabyası'dır.

b)rumeli tabyaları:

►rumeli hamidiye tabyası; kilitbahir-alçıtepe arasındaki goncatepe mevkiinde bulunan ve 2. abdülhamid tarafından yaptırılan tabyadır.
görsel

►rumeli mecidiye tabyası; kilitbahir-alçıtepe arasındaki goncatepe mevkiinde bulunan bir diğer tabyadır. 2. abdülhamid döneminde yapılmıştır.
görsel

rumeli mecidiye tabyası, seyit onbaşı'nın tabyasıdır. tabyanın olduğu yerde seyit onbaşı ve arkadaşlarının heykeli bulunmaktadır.
görsel

►kilitbahir yıldız tabyası; kilitbahir yıldız tepe'de bulunan tabyadır. 2. abdülhamid döneminde yapılmıştır.
yıldız tepe'deki tabyalar bugün son derece kötü bir haldedir.
görsel

►bolayır yıldız tabyası; bolayır'ın kuzeybatısında, saros körfezine bakan tabyadır.

►bolayır ay tabyası; bolayır'ın güneybatısında, çanakkale boğazına bakan tabyadır.

►bolayır tabyası; bolayır köyü merkezinde bulunan kara tabyasıdır. yarımadanın en dar yerindedir.

ara not: bolayır'daki tabyalar otoyol projesi alanında olup tehdit altındadır.

►aktabya; akbaş şehitliği ile kilye koyu arasında tabyatepe mevkiinde bulunan tabyadır. lakin günümüzde kalıntıları çok az kalmış, yok olmaya yüz tutmuştur.

►yanık tabya; akbaş şehitliği ile kilye koyu arasında bulunan tabyadır.

►çanaklı tepe tabyası; akbaş şehitliği ile kilye koyu arasında bigalı kalesinin arka tarafında tabyatepe mevkiinde bulunan tabyadır.
görsel

►kilye poyraz tabyası; kilye koyu yakınlarındaki mersintepe'de bulunan tabyadır. lakin günümüzde ormanlarla kaplanmış durumdadır.

►kilye lodos tabyası; kilye koyunun güneydoğusundaki tepede bulunan tabyadır.

►değirmenburnu tabyası; kilitbahir-eceabat yolu üzerinde değirmenburnu mevkiinde bulunan tabyadır. 2. abdülhamid döneminde yapılmıştır.
görsel

tabya günümüzde 32. deniz hava savunma batarya komutanlığı tarafından kullanılmaktadır.

►çamburnu kakavan tabyası; eceabat, kakavan tepe mevkiinde bulunan çamburnu kalesindeki tabyadır.
görsel

►namazgah tabyası; kilitbahir merkezde, kilitbahir kalesinin hemen yanında bulunan tabyadır. sultan abdülaziz döneminde yaptırılmıştır. bu tabya rumeli savunma hattının "merkez tabyası"dır.
görsel

yol kenarında olup, son derece iyi korunmuş ve bakımlı durumdadır.

►domuzdere tabyası; alçıtepe köyü yakınlarında bulunan domuz deresinin doğusunda bulunan tepedeki tabyadır. 2. abdülhamid döneminde yapılmıştır.
görsel

domuzdere tabyası da bugün bakımsız ve yıkılmış bir haldedir.
görsel

►palazbaba tabyası; kilitbahir kalesinin arkasında bulunan malaz tepe mevkiinde bulunan tabyadır.

►goncasu tabyası; kilitbahir, goncasu tepesinde bulunan tabyadır.

►ertuğrul tabyası; seddülbahir tepesinin gerisinde bulunan gözcü baba tepesinin ertuğrul koyu'na bakan yamacında bulunan tabyadır. 2. abdülhamid döneminde yapılmıştır.
görsel

ertuğrul tabyası toprağa gömülü halde iken 2006 yılında restore edilmiş ve ziyarete açılmıştır.
görsel
görsel

►seddülbahir tabyası; seddülbahir kalesinin boğaza bakan tarafında bulunan tabyadır, 2. abdülhamid zamanında yapılmıştır.
görsel

►kayalık tepe tabyası; behramlı köyü yakınlarındaki kayalık tepe mevkiinde bulunan tabyadır. 2. abdülhamid döneminde yapılmıştır.

bitmedi...

bütün bu tabya ve bataryalarımızın dışında 18 mart 1915'te çanakkale'yi savunan bir bataryamız daha vardı.

►baykuş mesudiye tabyası;
bu tabyamız, mesudiye zırhlısı'ndan sökülen toplarla oluşturulmuştur.

son derece eski bir gemi olan mesudiye zırhlısı savaş öncesi çanakkale boğazını savunmak amacıyla yüzer tabya olarak kullanılmak için kıyıya yakın sığ suda demirlendi.
lakin savaşın hemen başlangıcında, 13 aralık 1914'te ingiliz b11 denizaltısı tarafından batırıldı.
alabora olan gemideki toplar söküldü ve baykuş tepe mevkii'ne yerleştirildi. gemi personeli de burada konuşlandı.
görsel

ve 18 mart 1915'te boğazın savunulmasında önemli rol oynadı.

baykuş mesudiye tabyası'nın bugünkü hali ise şöyle;
görsel

-------------------------
not: bu tabyalardan başka, çanakkale boğazı'nın anadolu yakasında bulunan turgut reis ve mesudiye tabyaları vardır, lakin bu tabyalar cumhuriyet döneminde yapılmıştır.

#tarih
#çanakkale