pontos halk oyunu

ne kadar meraklıyız her şeyimizi başka milletlere yamamaya ve hediye etmeye...

pontus halk oyunu dediğiniz şey, bildiğin horon'dur.
yunanlar buna horos der.

horos, en eski yunan danslarından biridir, ta antik çağlardan beri bilinir, hatta plato, aristotles, plutarhos ve samsatlı lukianos'un eserlerinde dahi geçer.

balkanlarda horona "horo" denir.
horon; macaristan'a yerleşen ilk kıpçak türkleri ile girmiştir balkanlara.
hatta macaristan'daki kıpçak türklerinin ilk krallarından birinin adı da kemenche'dir.

kemenche han, moğol istilası sonrası karadeniz'in kuzeyinden(deşt-i kıpçak) doğu avrupa'ya, bugünkü macaristan'a yerleşen kıpçak topluluğunun (bkz: kunlar) önderinin adıdır.

kıpçak diyarının moğol istilasına uğramasıyla başbuğ kötön komutasında yaklaşık 40.000 haneli bir grup bugünkü macaristan'a gitmiş ve kunlar denilen etnik grubu oluşturmuştur.
kıpçak beylerinden kemenche han, macar kralı'na suikast düzenleyerek öldürmüştür. macaristan kıpçakları hristiyan olarak dil ve kültürlerini kaybetmiştir.

"kemençe" ismini kumanların yayıldığı sahalarda da görmek mümkündür.
kırım yarımadasında kemençe, küçük kemençe, murzatar kemençe isimli köyler bunlardan bazılarıdır. gagauzlarda kemençe kelimesinin anlamı keman olup kemençe çalıp oynanan oyunun adı da "horo"dur.

kemençe ve horo'nun doğu avrupa ve balkanlarda kıpçaklar vasıtasıyla yayılması ortaçağda olsa da, kıpçak türkleri, ta iskit hanlığı döneminden beri karadeniz kıyılarında hakimiyet kurmuş bir uygarlıktır.
işte yunanların sahiplendiği ve sizin de ayıla bayıla pontus dansı dediğiniz horonun karadeniz bölgesine (pontus) getirenler iskitler, yani kıpçak türkleridir.

esasen iskit türkleri antik yunan'ı fevkalade etkilemiş bir topluluktur.
cahil ve ilkel yunanlar at üzerinde savaşmayı bilmezken, kuzeyden gelen ve (üzengi sistemi sayesinde) at üzerinde savaşabilen iskitleri gördüklerinde bunların insan olamayacaklarını, yarı at, yarı insan bir yaratık olacaklarını düşünmüşler ve mitolojideki centaur adı verilen yarı at yarı insan mitolojik yaratık kavramını ortaya çıkarmış zavallılar.

her neyse, konumuza dönersek; yunan folkloründe horon(horos) çok önemli bir yer kaplar.
yunan folkloründe pek çok horon çeşidi vardır ve bunların çoğu pontus (karadeniz) kaynaklıdır.

kotsari horos;
bizim bildiğimiz koçari horonudur.

serra horos;
ağır giresun horonudur.

atsapat horos;
bildiğin akçaabat horonudur.

sampson horos;
yunanların "sampson" dedikleri samsun horonu bugün türkiye'de aynı bölgede hala oynanmaktadır.

tromakton horos;
tromakton denilen bu horon çeşidi de köken olarak ordu'daki pontus rumlarının dansıdır. ordu horonu olarak bugün hala aynı bölgede oynanır.

bugün türkiye'de hangi çeşit horon varsa, aynısı yunanistan'da da benzer isimle oynanmaktadır. sadece horon mu? bizim halayımızı da sahiplenirler. hadi bırak antik frig dansı olan anadolu orijinli savaş dansını bile kendilerine mal edip pyrrhichios adını vermişler. bunun açıklamasınada ege adalarında oynanan yunan savaş dansı demişler.
lan hırsızlar ege adalarında yunanların yaptığı savaş dansına madem neden frig ismi olan pyrrhichios adını verdiniz. hem hırsız hem yüzsüzler işte...

hırsız millet işte, bir o kadar da nankör ve yüzsüz bunlar.
bestekar bir padişah olan abdülaziz bile bunlar için syrto besteledi yine de yaranamadı nankörlere...
(bkz: rum vatandaşı için dans müziği besteleyen padişah)

işte uzatmayalım...
bizim öz kültürümüzü, öz varlıklarımızı kendilerine mal etmeye bayılırlar. horonu da greek horos olarak pazarlıyorlar. baksanıza bizde bile pontus halk oyunu olarak tanımlanır olmuş...

#tarih
#kültür
#folklor