tripolis

tripolis, ya da tam adıyla tripolis ad meaendrum antik kenti.
denizli'nin buldan ilçesi, yenicekent kasabasında bulunan antik kent.
görsel

tripolis, anadolu'daki en önemli roma kentlerinden biri olmasına rağmen, arkeolojik çalışmalar çok yeni.
henüz 10-15 yıldır kazı yapılıyor, kazıları pamukkale üniversitesi yapmakta.

antik kentin ismine modern zamanlarda 17. yy'dan sonra seyyahların yazdıklarında rastlanmakta.

helenistik dönemde frigya, karya ve lidya'nın tam kesişim noktasında bulunan tripolis, ilk olarak lidya sınırları içinde apollonia ismi ile kurulmuş, daha sonra antoniopolis olarak anılmış, mö 1. yy kayıtlarında ise tripolis ismi ile geçmiş.

tripolis ismi ms 7. yy'da kent terk edilene kadar kullanılmış.

tripolis, üç küçük topluluğun yerleşkelerinin bir araya gelerek oluşturduğu bir kent olduğu için tri-polis (üçlü kent) olarak isimlendirilmiş.

tripolis'in kent geçmişi helenistik döneme dayansa da yapılan kazı çalışmaları ile elde edilen arkeolojik bulguların ışığında bölgedeki yerleşimin 6000 yıl öncesine gittiği anlaşılmaktadır.

tripolis kenti bağımsız bir şehir olarak varlığını sürdürürken, bergama krallığı ile seleukoslar arasında cereyan eden magnesia savaşı sonucunda roma'nın desteklediği bergama'nın hakimiyetine girmiş, daha sonra roma imparatorluğuna bağlanmış ve roma döneminde de en ihtişamlı dönemini yaşamıştır.

bugün antik kentte kalıntıları bulunan sütunlar, caddeler, hamamlar, stadyum, tiyatro ve meclis binası hep roma döneminden kalmadır.
görsel

tripolis hristiyan dünyası açısından da önemli bir kenttir. burası bir piskoposluk merkezidir.
kent, iznik ve efes konsüllerinde piskoposluk seviyesinde temsil edilmiştir.

tripolis, miryokefalon muharebesi neticesinde türklerin hakimiyetine geçmiş olsa da daha sonraki yıllarda birkaç defa bizans ve türkler arasında el değiştirmiş, 14. yy başında ise germiyanoğulları ile birlikte kesin türk hakimiyeti sağlanmıştır.

tripolis'te bulunan antik kalıntılardan bazıları;

-geç roma agorası;
görsel

-agora'daki onur anıtı;
görsel

-büyük hamam;
görsel

-mozaikli konut;
görsel

-erken bizans kilisesi;
görsel

-sütunlu cadde;
görsel

-nymphaeum (orpheus çeşmesi);
görsel

-bizans dönemi kemerli yapı;
görsel

tripolis antik kenti, büyük bir tiyatroya sahip, lakin depremler ve doğal sebeplerden dolayı tiyatro ne yazık ki yok olmuş durumda.
görsel

bu arada son olarak bahsetmeden geçemeyeceğim.
tripolis antik kentinde güvenlik görevlisi olan genç bir arkadaşımız var. görevini layıkıyla yapıyor, gelen ziyaretçiler ile ilgileniyor, insanlara bilgi veriyor.
keşke tüm antik kentlerimizde böyle güzel insanlarla karşılaşsak. bu vesile ile denizli il kültür ve turizm müdürlüğü ve pamukkale üniversitesi tripolis kazısı yöneticilerine seslenmek istiyorum, bu güvenlik görevlisi arkadaşımıza sahip çıkalım, onu kaybetmeyelim...

#tarih
#arkeoloji