saltanat şurası

vatana ihanet toplantısı...

saltanat şurası, tam 100 sene önce bugün, vahdettin ve hain damat ferit’in türk yurdunu işgal planı olan sevr antlaşmasının şartlarını onaylatmak için nazırlar, paşalar ve bürokratları bir araya getirerek yaptıkları toplantıdır.

damat fer-it, vahdettin’i adeta bir kukla gibi oynatarak saltanat şurasını yönetmiş ve bir oldu bittiye getirerek hile ve desise ile 10 ağustos'ta paris yakınlarındaki bir porselen fabrikasında imzalanacak sevr antlaşmasını şura üyelerine kabul ettirmiştir.

saltanat şurasına katılanların hepsi, damat ferit'in dikte ettiği sevre şartlarını kabul etmeye razı olmuşlar, yalnız bir kişi; topçu feriki rıza paşa bu şartları kabul etmemiş, bunun "vatana ihanet olduğunu" haykırmıştır.
görsel

son sadrazam ahmet tevfik paşa'nın oğlu, vahdettin'in damadı ismail hakkı tevfik okday, o anları şöyle aktarır;

--- spoiler ---
nihayet sevr’i kabul edenler ayağa kalksın denildi.
damat ferid paşa bu sırada padişah’ın salonu terk etmesi için işaret verdi.
vahdettin dışarı çıktı, yandaki odaya geçti.
padişah ayağa kalkınca da salondakiler hünkâr'a bir saygı eseri olarak ayağa kalktılar.
kendisini bu suretle selamladılar.
öyle ki, bu ayağa kalkışın sevr’in kabulü anlamına mı geldiği, yoksa padişah’a hürmeten kıyam mı edilmiş olduğu açık olarak belirmedi.
hatta ayan'dan topçu feriki rıza paşa, ‘biz padişaha hürmeten ayağa kalktık, sevr’i kabul ettiğimizden değil’ diye haykırarak damat ferid’in oyununu açıkça protesto dahi etti.
--- spoiler ---

ne var ki topçu feriki ali rıza paşa'nın bu çıkışı ve itirazları neticeyi değiştirmemiş, 100 yıl önce bugün toplanan saltanat şurası'nda 10 ağustos'ta imza edilecek sevr antlaşmasının şartlarının kabulü yönünde karar çıkmış ve damat ferit başkanlığındaki heyet sevr antlaşmasını imzalamak için yola çıkmışlardır.

görsel
yukarıdaki görselde sevr antlaşmasını imzalamak için işgal kuvvetlerine ait gemi ile fransa'ya giden heyet görülmekte.

soldan sağa: şurayı devlet reisi rıza tevfik, sadrazam damat ferit paşa, maarif nazırı bağdatlı mehmet hadi paşa, bern sefiri reşat halis bey...

bakınız, işte bu heyetin 10 ağustos 1920'de imzaladığı sevr antlaşması sonrası elimizde kalan osmanlı türkiyesi ve lozan antlaşması sonrası vatanımız olan türkiye şudur;
görsel

şimdi bugün saltanat şurası sonrası işgalcilerin gemisi ile paris'e gidip sevr'i imzalayanların evlatları lozan'ı beğenmiyor, atatürk'e laf söylemeye çalışıyorlar ya, bu haritayı o yüzden eklemek istedim.

-----------------------------
not: ismail hakkı tevfik okday, vahdettin'in damadı olmasına, geleceği parlak olmasına rağmen mustafa kemal paşa ve milli mücadele taraftarıydı, kendisi işgal döneminde karakol örgütü ve hamza grubu ile çalışıyordu, kendisi daha sonra saraydan kaçmış, anadolu'ya geçerek milli mücadelemize katılmıştır. ruhu şad olsun.
(bkz: saraydan kaçıp milli mücadeleye katılan damat/#42140928)
-------------------------------------

#tarih