insan vücudunun gelişimi

görsel
(gelişimin bir şeması, ingilizce)
gelişim insanın (fiziksel) olarak olgunluğa doğru ilerlemesidir. döllenme ile, yani rahimde yumurta hücresinin erkeğin sperm hücresi ile birleşmesi ile başlar ve yirmilik yaş dişin çıkması sonunun işaretidir. çocukluktaki vücutsal büyümeden sonra ergenlik ile fiziksel (ve muhtemelen zihinsel) gelişim gerçek anlamda başlar. zaman dilimi şöyledir:

avrupalı, hint-iranlı ve kuzey amerikalı erkek çocuklar için:
-gonadarş (testisin büyümesi), ortalama 12 yaş (10-14 arası)
-pubarş (kasık kılları), 12y (10y-14y)
-büyümede ani hızlanma, 13y (11y-18,5y)
-spermaş (ilk ejakülasyon, yani boşalma), (11,5y-15,5y)
-yirmilik yaş dişi, 17y (15y-19y)
-büyümenin tamamlanması, 17y (15y-19y)
-zihinsel büyüme ?y (16y-25y, hiçbir zaman olmayabilir)

avrupalı, hint-iranlı ve kuzey amerikalı kızlar için:
-telarş (göğüs gelişimi), 11y (8y-13y)
-pubarş (kasık kılları), 11y, (8,5y-13,5y)
-büyümede ani hızlanma, 11,25y (10y-12,5y)
-menarş (ilk adet kanaması), 12,5y (10,5y-14,5y)
-yirmilik yaş dişi, 15y (14y-17y)
-yetişkin boyuna ulaşma, 15y (14y-17y)
-zihinsel büyüme ?y (16y-25y, hiçbir zaman olmayabilir)