midas

tek bir kral, tek bir şahıs değildir.
tarihte ve mitolojide farklı farklı midas karakterleri vardır.

esasen "midas" bir isim değil, sıfattır.
frigya krallarına verilen bir ünvandır.

nasıl ki mısır hükümdarlarına "firavun" denilmekteyse, frig krallarına da "midas" yahut "gordios" denmekteydi.

midas'ın friglerin ilk kralı gordios'un oğlu olduğu söylenir.
(bkz: gordion/#43232000)

frig tarihinde karşımıza sürekli midas'lar çıkarlar.

örneğin eskişehir yazılıkaya'da bulunan frig anıtı tarihte varolmuş birkaç kral midas'tan biri adınadır.
görsel

ülkemizin en önemli yürüyüş rotalarından biri olan frig yolu'nda midas ile ilgili pek çok bulguya şahit olabilirsiniz.
(bkz: frig yolu/#42829843)

kral midas ile anlatılan en çok bilinen 2 efsane vardır.
bunlardan biri müzisyen satir marsyas ve tanrı apollon arasındaki müzik müsabakasında hakemlik yapması ve midas'ın verdiği kararı beğenmeyen apollon'un midas'ın kulaklarını eşek kulağına çevirmesidir.
görsel

apollon midas'ı bu şekilde cezalandırırken, rakibi marsyas'ın derisini yüzer ve bir mağaraya atar, bu mağaradan doğan kaynak ise marsyas ırmağını oluşturur.
(bkz: marsyas/#43275841)

burada midas tanrılar tarafından cezalandırılmıştır.

bir diğer midas hikayesinde ise midas bu sefer tanrılar tarafından ödüllendirilir.
o hikayeyi de hemen herkes bilir.

şarap tanrısı dionysos'un en yakın arkadaşı satyros frig ülkesini gezerken yorgun düşer ve tesadüf bu ya midas'ın bahçesinde uyuyakalır.
midas bu yabancıyı alır sarayında misafir eder, güzelce ağırlar.
tabi bunu duyan dionysos son derece memnun olur ve midas'a "dile benden ne dilersen" der.
midas fırsat bu fırsat deyip "dokunduğum her şey altına dönüşsün" der.
tabi düşüncesizce yapılan bu talep bir süre sonra sıkıntı oluşturur. zira midas'ın dokunduğu her şey altına dönüşmeye başlar.
görsel

ve midas tanrı dionysos'a tekrar eski hale gelmek için yalvarır.
dionysos bu isteği de geri çevirmez ve gidip pactolos ırmağı'nda yıkanmasını ve yıkandıktan sonra bu halinden kurtulacağını söyler.
midas burada yıkanır ve dokunduğu her şeyin altın olması halinden kurtulur.

bakınız her iki hikayede bir ortak nokta var.
ikisinde de ırmaklar var.
ilk hikayedeki marsyas ırmağı bugünkü çine çayı'dır.
ikinci hikayedeki pactolos ırmağı ise bugünkü salihli'deki sart çayı'dır.

her iki akarsu da son derece bereketli ovaları sular.
bu iki akarsu ve hatta sakarya ırmağı ile olan alakası midas'ın bereket ve bolluğu sembolize eden bir tarihi karakter olduğunu hatırlatır ki bu rivayetler midas'ın soyunun en büyük ana tanrıça kybele'den geldiği efsanesine dayandırılır.

kybele'yi de başka bir gün yazarım artık.

#tarih
#mitoloji