moldova

acılar ülkesi. sovyet deneyiminin derin acılar bıraktığı ülke. özellikle erken sovyet dönemde uygulanan ruslaştırma politikasıyla tarihsel dostu ve ortağı denilebilecek -dilleri dahi hemen hemen ortak- romanya'dan koparılmış bir tarihsel coğrafya. zaten besarabya denen romanya'daki moldovia (moldova değil!) ile bütünleşik bir yer.

sovyet zamanının dayatmalarıyla alfabesi zorla değiştirilmiş, entelijansıyası yok edilmiş. hala daha geçmişin bu acıları derinden gözlemlenebiliyor. devlet dairelerinin bazılarında hala sovyet orak çekiç arması bulunuyor. yöneticiler çoğu zaman bugün dahi rus destekli. ve ülke hala rusya gölgesinde. 2014 sonundaki seçimlerde olduğu gibi rusya sandıktan istemediği türde bir sonuç çıkacak gibi olursa duruma el koymaktan hiç çekinnmiyor.

çok fakir, doğal kaynak yönünden pek de zengin sayılmayan bir ülke. başkentinde tek bir caddesi -stefan çel mare- size ortalama bir avrupa ülkesi görüntüsü veriyor. bahsettiğim caddeden birkaç sokak içerilere sokulduğunuzdaher yer varoş, döküntü, harabe, kaset dolu.

romanya'nın tarihsel moldoviya bölgesi ile birleşme meselesi popülist rumen siyasetçilerinin ağzında sakız ise de milliyetçi ve muhafazakar halkının hayali. bugün romanya başkentinde duvarlara yazılan bu sloganların karşılığı kişinev'de de var. o açıdan bir ayna görüntüsü gibi. tarihsel olarak ve bugün de devam edegelen rumen-sovyet geriliminin patlayabileceği bir ülke şekline dönüşüyor moldova bu tabloda. zaten bundan birkaç sene önce rus bir arkadaşımla konuşurken sormuştum, o zamanlar putin ukrayna'ya müdahale ediyordu. daha doğrusu yanlıları aracılığıyla doğu bölgesinde terör estiriyordu. demiştim ki, "osetya, kırım, donetsk... sırada neresi var sence?" arkadaşım, "moldova bir sonraki hareket olabilir" demişti.

avrupa'da en ucuz sigaranın bulunduğu ülke ayrıca. dilencisi var biraz. tinercisi -en azından bana musallat olan- fazla tehlikeli değil.