totoloji

bir kavramı kendisine dayanarak bilmek, tanımlamaktır. grekçe "to", batı dillerinde adların önünde yer alan "the" (ingilizce), der-die-das (almanca) gibi artikellerin karşılığıdır. "to-to", bir şeyin (to) kendisi (to) olduğunu ifâde eder. totolojiye ideal örnek, özdeşlik önermesidir. "a, a'dır". bu tür önermeleri değillersek, sonuç dâimâ doğrudur. aristoteles, özdeşlik önermesine yetkin tanım önermesi der. özdeşlik önermesi, felsefedeki tâbiriyle idem per idem'dir (bir şeyi kendisiyle tanımlamak).

totoloji, kaplamsal bir tanımdır ve önermedeki tanımlanan konumundaki (definitum, definiendum) terimin (kavramın) anlamıyla ilgili bilgi vermez. o nedenle bilgi verici tanım, kaplamın içlemiyle yapılmalıdır (a, b'dir). bu açıdan, her ne kadar kaplamsal tanım (özdeşlik önermesi, totoloji) mantıksal açıdan yetkin bir tanım olsa da, felsefede ve bilimde (özellikle de doğa bilimlerinde) tanım sözcüğünden, içlemsel tanım anlaşılır. içlemsel tanım, mantıksal açıdan yetkin bir tanım değildir; fakat yek bilgi veren tanımdır.